مطالعه تطبيقي اهميت خط و خوشنويسي در جهان اسلام و تصوير در صدر مسيحيت؛ با تاكيد بر سده‌هاي نخستين دو دين

جايگاه والاي خوشنويسي و حتي برتري آن نسبت به نقاشي و پيكره‌سازي از ويژگي‌هاي بارز و قابل‌توجه در سده‌هاي نخستين اسلامي به شمار مي‌رود. از طرفي در صدر مسيحيت در تقابل با شمايل‌هراسي، هنر فيگوراتيو جلوه‌گر است و بدين ترتيب اهميت خوشنويسي و خط در جهان اسلام بااهميت تصوير در مسيحيت ارتباطي هم‌راستا دارد كه چنين تأكيدهايي در نوع هنر در ادوار گوناگون، تحت‌تأثير شرايط فرهنگي و مذهبي ‌است. پرسش اصلي پژوهش حاضر چگونگي رونق خط و خوشنويسي در سده‌هاي نخستين اسلام و در مقابل، اهميت تصوير در سده‌هاي نخستين مسيحيت است. در اين راستا با رديابي بستر اجتماعي و ديني جامعه در اوايل اسلام (سدة يك تا چهارم هجري) و نيز در صدر مسيحيت، به تأثير آن بر هنر منتخب در هر دوره پرداخته كه از اهداف پژوهش به شمار مي‌رود. روش تحقيق به‌صورت توصيفي ـ تحليلي بوده و گردآوري اطلاعات به‌صورت كتابخانه‌اي است. بر اساس نتايج اين پژوهش مي‌توان گفت هنر در دوران مختلف باتوجه‌به عقايد مذهبي و شرايط اجتماعي و فرهنگي به اشكال گوناگون در خدمت انسان قرار گرفته است؛ چراكه جوامع تحت فرمان بستر حاكم بوده و باتوجه‌به آن تمام توان خود را براي گزينش بهترين ابزار در جهت بيان به كار گرفته‌اند كه نمونه‌اي از آن هنر خط و تمايل به خوشنويسي در جهان اسلام و هم‌زمان با آن تأكيد بر تصوير در تقابل با شمايل‌هراسي در صدر مسيحيت است كه شواهدي بر صداي رساي هنر متأثر از بستر موجود، در تمام طول تاريخ است.

The high position of calligraphy and even its superiority over painting and sculpture is one of the obvious and significant features in the first centuries of Islam. at the top of Christianity, in opposition to iconophobia, figurative art is prominent, and therefore the importance of calligraphy in the Islamic world has a parallel relationship with the importance of images in Christianity. And such emphasis on the type of art in different periods is affected by cultural and religious conditions. The main question of the current research is how calligraphy flourished in the first centuries of Islam and, on the other hand, the importance of images in the first centuries of Christianity. In this regard, by tracing the social and religious context of the society in the early days of Islam (1st to 4th centuries of Hijri) and also at the beginning of Christianity, it deals with its impact on selected art in each period, which is one of the goals of the research. The research method is descriptive-analytical and the collection of information is library-based. Based on the results of this research, it can be said that art has served humans in different ways in different eras according to religious beliefs and social and cultural conditions. Because the societies are under the command of the ruling platform and according to it, they have used all their power to choose the best tools for expression. An example of that is calligraphy art and the tendency to calligraphy in the Islamic world and at the same time the emphasis on the image in contrast with the iconophobia at the beginning of Christianity. which is evidence of the expressive voice of art affected by the existing context, throughout history.