عناصر فرهنگي و رويكرد برگردان فارسي و آلماني آنها درمجموعۀ پنج جلدي از جِف كيني

عناصر وابسته به فرهنگ از عناصر بسيار مهم در انواع ژانرهاي ادبي از جمله ژانر داستاني به شمار مي‌روند. در اين ميان ادبيات كودك و نوجوان از اين قاعده مستثني نيست. با استناد به آنتونيني و چيارو (2005)، ده حوزۀ وابستۀ به عناصر فرهنگي زباني وجود دارند. در اين مقاله، نوع ترجمۀ اين حوزه‌هاي فرهنگ با استناد به هفت راهكار ايوير (1987) براي ترجمۀ عناصر فرهنگي در مجموعۀ پنج‌جلدي براي مخاطب نوجوان به نام «خاطرات يك دست و پاچلفتي» و يا «خاطرات يك بي عرضه» و ترجمۀ فارسي و آلماني اين پنج اثر بررسي مي‌شود. بدين منظور بر اساس تقسيم بندي آنتونيني و چيارو، ابتدا معادلهاي انگليسي عناصر فرهنگي (مانند تحصيلات، مواد غذايي، گردش و سرگرمي و ....) در نسخۀ انگليسي كتاب‌ها يافت شد و سپس با معادل‌هاي فارسي و آلماني نسخه‌هاي ترجمه شده مقايسه شد و نوع راهكار ترجمه‌اي براي عناصر نيز مشخص گرديد. در انتها با نتايج حاصل شده تعيين شد كه كدام زبان (فارسي و آلماني) بيشتر از رويكرد بومي‌سازي و يا بيگانه‌سازي (ونوتي، 1995) استفاده كرده است. مطالعۀ فوق از نوع كيفي-كمي است. نتايج اين مطالعه نشان داد كه راهكار «جايگزيني» بيشترين بسامد و راهكارهاي «اضافه كردن» و «تعريف» كمترين بسامد را در اين پنج اثر ترجمه شده دارا هستند. همچنين در ترجمۀ فارسي رويكرد مترجمان بيشتر بيگانه‌سازي بوده است. اين در حاليست كه رويكرد مترجمان آلماني بومي‌سازي بوده است.