بررسي مولفه هاي موثر بر طراحي مسجد با استفاده از الگو هاي رفتاري ( نمونه موردي مسجد ولي عصر در شهر تهران)

Examining the factors affecting mosque design using behavioral patterns (a case study of Wali Asr Mosque in Tehran)

يكي از مهمترين مراكز وابسته به نهاد‌هاي ديني «مسجد» است. در طول تاريخ معماري اسلامي، معماري مساجد يكي از بارزترين مظاهر پاسخدهي به استفاده كنندگان وبسترتعالي روحي بشر بوده است. اما اين روند در چند دهه اخير دچار ركود و تنزل شده است و همين امر باعث كاهش فعاليت هاي مسجد در شهر شده است. قرارگاه هاي رفتاري به عنوان تجلي گاه تعاملات اجتماعي بايد نيازهاي اجتماعي شهروندان را برآورده ساخته، بسترهاي لازم را در دسترسي و تامين خدمات موردنياز استفاده كنندگان فراهم سازند و شرايطي فراهم آورند تا تعاملات اجتماعي به صورت مداوم ميان كاربران آن برقرار باشد تا زندگي و پويايي در رگهاي شهر جريان داشته باشد. يكي از انواع قرارگاه هاي رفتاري مساجد هستند. باتوجه به اهميت مساجد در محلات و تاثيرگذاري آن بر جامعه طراحي مسجد با رويكرد قرارگاه رفتاري مي تواند علاوه بر اين كه مكاني براي تعامل شهروندان باشدبه عنوان يك الگوي معماري مسجد موفق ارائه بشود. روش تحقيق دراين پژوهش كاربردي است. و با توجه به چارچوب و فرايند انجام پژوهش به‌صورت تلفيقي از روش كيفي-كمي(ميكس متد) استفاده‌شده است. نمونه مورد بررسي مسجد وليعصر است. پس از بررسي نمونه موردي و تحليل كيفي وكمي سازي داده ها عناصر موثر در الگوهاي رفتاري در مساجد بررسي و مولفه هاي مانند همساختي عناصر كالبدي با قرارگاه رفتاري مشخص شد. باتوجه به مكانيسم هـاي رفتـاري، نقـشهـاي رفتـاري و تنـوع كـاركردي فعـاليتي كـه در قرارگاه هاي برگزيده مورد مشاهده، مطالعه و تحليل قرار گرفتند، ميتوان به اهميـت هـر يـك از ايـن مولفـه هـا در ساختار اجتماعي-رفتاري محيط پي برد.