ملاك هاي عشق شناسي در مثنوي و اسفار اربعه

يكي از مهمترين موضوعاتي كه همه‌ي عرفا و فيلسوفان اشراقي بدان نظر داشته‌اند و درباره‌اش سخن گفته‌اند، «عشق» است . آنان عشق را جان و اساس عالم مي‌دانند كه بواسطه‌ي آن، همه‌ي موجودات از ادني‌ترين تا اعلي‌ترين ، در جنبشند و به سوي سرمنشاءِ عشق يعني، ذاتِ حق تعالي، در حركت. مولانا جلال الدين بلخي، و ملّاصدراي شيرازي ، دو تن از آن عرفا و فيلسوفان اشراقي هستند كه در آثار و نوشته‌هايشان عشق، نقشي محوري و اصلي دارد و نزديكيِ ديدگاه‌هايشان را در اين باره به روشني و آشكارگي مي‌توان در مثنوي شريف و كتاب اسفار اربعه ديد. «ارزش عشق»، «سريان عشق در كائنات» ، «توجه به عشق مجازي»، «پاكدامني و عفت در عشق» و ... از جمله‌‌ي آن موضوعاتي هستند كه مولانا و ملّاصدرا با هم، هم راي و همنظرند و تنها تفاوتِ ديدگاهِ آن دو، در اين باره است كه آيا عشق مجازي به جسمِ معشوق تعلق دارد يا به روحِ او. در اين جستار، بر آن شده‌ايم، تا پس از ذكر مقدمه‌اي در باب عشق ، تشابه و تفاوت ديدگاهي مولانا و ملاصدرا را به فراخي باز نماييم و بررسيم.