معرفي و بررسي قصه تميم بن حبيب‌الداري انصاري از نسخه جامع الحكايات

قصه از ديرباز در ايران شناخته شده بود و ركن اصلي ادبيات اخلاقي ما را تشكيل مي‌دهد. قصه‌هاي مذهبي، قصه‌هايي هستند كه محور اصلي و انديشه مركزي آن‌ها را عقايد ديني و مذهبي تشكيل مي‌دهد. «قصه تميم بن حبيب الداري انصاري و عجايباتي كه بر سر او گذشت و احوالات او» از نسخه جامع‌الحكايات انتخاب شد تا ضمن معرفي داستان، بررسي شود. پرسش مقاله اين است، انديشه مركزي و حرف اصلي قصه‌گو كدام است و آيا او توانسته پيام خود را از ميان شاخ و برگ‌هاي تنيده شده در پيرامون آن برساند؟ در بررسي‌ها مشخص شد كه، قصه‌گو با احاطه بر علوم قرآني، گزيده‌اي از آيات را به مناسبت، به گوش مخاطب رسانده و رسالت آموزنده بودن قصه را به تمامي انجام داده است و بسياري از پندهاي كاربردي پيامبر اسلام را در قصه جاي داده و براي رساندن پيام خود يك جهان موازي با جهان زميني به تصوير كشيده است. جهان‌بيني داستان‌سرا بر تسليم بودن مومن و ترساندن از عقوبت شك و ترديد استوار است. پيام قصه مبني بر غافل نبودن از ياد خدا و ترديد نداشتن به گفته فرستاده او از جهان‌بيني نويسنده و از لابلاي شاخ و برگ‌هاي تجسم و تخيل او پيداست. مخاطب با شنيدن اين قصه نگاه دقيق‌تر و بهتري نسبت به جزيياتي كه يك مومن بايد بداند، درمي‌يابد. دانش، گمشده مومن است؛ آن را جستجو مي‌كند و هرجا پيدا كند، آن را گرد مي‌آورد. روش پژوهش اين مقاله، توصيفي- تحليلي است؛ اصل نسخه جامع‌الحكايات ديده شد و اطلاعات لازم از منابع كتاب‌خانه‌اي و پايگاه‌هاي اينترنتي جمع‌آوري شد.