ارزيابي اساس فيزيولوژيك افزايش عملكرد دانه در ده رقم گندم

مقايسه ­ي عملكرد ارقام باهدف تعيين فاكتورهاي دخيل در بهبود عملكرد مي­تواند براي شناخت پايه­هاي فيزيولوژيك افزايش عملكرد گندم كارآمد باشد. بدين منظور ده رقم گندم كه از دهه­ي 1350 تاكنون معرفي شده ­اند، در آزمايشي مزرعه­اي در قالب طرح بلوك­هاي كامل تصادفي در دانشكده ­ي كشاورزي دانشگاه شيراز در سال زراعي 99-98 مورد مقايسه قرار گرفتند. ارقام شامل آزادي، بيات، فلات، نويد، چمران، مرودشت، پيشتاز، شيراز، سيروان و بهاران بودند. در زمان رسيدگي عملكرد دانه، تعداد دانه در سنبله، سنبله بارور در مترمربع، وزن هزار دانه، عملكرد بيولوژيك و شاخص برداشت اندازه­ گيري شد. نتايج نشان­دهنده­ي تفاوت معني­دار بين ارقام در تمام صفات اندازه­ گيري شده بود. ارقام سيروان و بهاران با توليد تعداد دانه زياد در سنبله، به ترتيب با ميانگين عملكرد دانه­ي 4577.3 و 4288.3 كيلوگرم در هكتار از ارقام برتر بودند. اين ارقام بيش­ترين عملكرد بيولوژيك را نيز داشتند. رشد رويشي برترشان در طول فصل رشد و توانايي در انتقال مواد پرورده به دانه ­ها، منجر به برتري شاخص برداشت آن­ها نسبت به ساير ارقام شد. رقم­هاي بيات، نويد و شيراز به ترتيب با ميانگين توليد 8119.3، 7641 و 6876 كيلوگرم در هكتار ، كم­ترين عملكرد بيولوژيك را داشتند و از نظر عملكرد دانه هم در پايين ­ترين رتبه ­ها بودند. به­طور كلي نتايج نشان داد كه رقم­هايي كه قادر به استفاده كارآتر از منابع محيطي در توليد عملكرد بيولوژيك بيشتر باشند، از عملكرد دانه بالاتري هم بر خوردار خواهند بود.