تأثير استفاده از افزودني هاي آنزيمي، اسيد آلي و ملاس بر تركيب شيميايي سيلاژ علوفه‌ي كامل نخود فرنگي

مقدمه: علوفه‌ي نخودفرنگي به دليل دارا بودن سطوح كافي الياف خام و پروتئين خام مي تواند به عنوان علوفه سبز مناسب براي تغذيّه‌ گاوهاي شيرده مورد استفاده قرار گيرد. همچنين به دليل نزديك بودن آن با يونجه از لحاظ تركيبات شيميايي، مي توان از آن به عنوان علوفه‌اي به نسبت با ارزش نام برد. با توجّه به اينكه برداشت محصول نخودفرنگي به طور عمده به صورت سبز انجام مي‌شود و با در نظر گرفتن شرايط جوي استان گلستان در زمان برداشت، (بارندگي، ابري بودن و غيره) و حجم قابل توجّه آن در اين استان ايجاد شرايط مناسب نگهداري براي محصولات جانبي آن ضروري به نظر مي‌رسد. از طرفي به دليل بالا بودن پروتئين خام اين بقايا، تهيّه‌ي سيلاژ آن با خصوصيات تخميري مناسب همواره با مشكل همراه خواهد بود. هدف از انجام اين پژوهش، برّرسي اثر استفاده از اسيد آلي، افزودني هاي آنزيمي و ملاس بر تركيب شيميايي، سيلاژ علوفه كامل نخود فرنگي مي باشد. مواد و روش ها: علوفه‌ي كامل نخودفرنگي در مرحله‌ي خميري برداشت و توسط چاپر و به قطعات حدود 3-2 سانتيمتر خرد شد. علوفه هاي برداشت شده نخودفرنگي در قالب طرح كاملاً تصادفي شامل 5 تيمار در سه تكرار در كيسه هاي نايلوني به صورت دستي فشرده و سيلو شدند. سيلوهاي پر شده در دماي اتاق نگهداري و براي مدت 45 روز سيلو شدند. تيمارهاي آزمايشي شامل: 1) علوفه‌ي نخودفرنگي بدون هيچ گونه افزودني (شاهد) ، 2) علوفه‌ي نخودفرنگي + آنزيم (فيبروليتيك 2گرم به ازاي كيلوگرم ماده خشك)، 3) علوفه‌ي نخودفرنگي + ‌افزودني اسيد آلي (اسيد فرميك + اسيد پروپيونيك، 2 درصد)، 4) علوفه‌ي نخود فرنگي + ملاس (8 درصد) و 5) علوفه‌ي نخودفرنگي + آنزيم+ ملاس (فيبروليتيك 2گرم به ازاي كيلوگرم ماده خشك + 8 درصد) بودند. افزودنيها در آب ديونيزه حل و با اسپري دستي به روي علوفه اسپري شدند. بعد از سپري شدن زمان معيّن (45 روز)، سيلوها باز و نمونه‌ها با هم مخلوط و در دماي 60 درجه سانتي‌گراد در آون براي 48 ساعت خشك شدند. تركيب شيميايي نمونه ها با استفاده از روش هاي استاندارد تعيين شد. نتايج: در بين تيمارهاي آزمايشي از نظر تركيب شيميايي (به جز پروتئين خام) اختلاف معني داري وجود داشت. بالاترين مقدار مادّه‌ي خشك مربوط به تيمار داراي ملاس و ملاس + آنزيم بود. تيمار شاهد در مقايسه با ساير تيمارهاي حاوي افزودني، داراي بالاترين مقدار خاكستر خام (49/11 درصد)، الياف نامحلول در شوينده خنثي (90/51 درصد) و الياف نامحلول در شوينده اسيدي (90/41 درصد) بود. در تيمارهاي حاوي ملاس، پايين ترين مقدار الياف نامحلول در شوينده خنثي در مقايسه با ساير تيمارها مشاهده شد. پايين‌ترين مقدار pH در تيمارهاي داراي افزودني ملاس و ملاس+آنزيم مشاهده شد و در بين تيمارهاي حاوي افزودني نيز تيمارهاي حاوي ملاس از pH پايين‌تري برخوردار بودند. نتيجه گيري: نتايج اين پژوهش نشان داد كه در بين افزودني ها، استفاده از افزودني هاي سيلويي ملاس و ملاس + آنزيم باعث بهبود ارزش تغذيه اي سيلاژ علوفه‌ي نخود فرنگي در مقايسه با ساير تيمارها گرديد.