اثر تغذيه دو سطوح پروتئين عبوري در استارترهاي بر پايه جو و ذرت بر صفات عملكردي در گوساله هاي شيرخوار هلشتاين

مقدمه: كنجاله سويا به دليل داشتن الگوي مناسب اسيدهاي آمينه و خوش خوراكي، همواره از بهترين منابع پروتئيني در تغذيه خوراك آغازين در گوساله هاي شيرخوار بوده است. از ديدگاه تغذيه نشخواركننده بالغ، بخش زيادي از پروتئين كنجاله سويا در شكمبه تجزيه مي شود و بخش كمي از آن به روده فرار مي كند. اخيرا قيمت كنجاله سويا در ايران افزايش يافته است و پيدا كردن جايگزين آن در تغذيه مي تواند روي سود اقتصادي گاوداري موثر باشد. پودر گوشت و استخوان داراي پروتئين خام بالا است كه بخش زيادي از آن عبوري هست. اهداف انجام اين آزمايش اين بودند كه آيا پودر گوشت مي تواند جايگزين بخشي از كنجاله سويا در استارترهاي گوساله هاي شيرخوار با دو نوع منبع نشاسته (ذرت در مقايسه با جو) شود و همچنين اينكه بالا بردن بخش پروتئين عبوري استارتر از طريق استفاده از پودر گوشت و استخوان در استارترهايي بر پايه جو و ذرت چه تاثير مي تواند در عملكرد گوساله هاي شيرخوار داشته باشد. مواد و روش ها: آزمايشي با استفاده از 40 رأس گوساله شيرخوار هلشتاين انجام گرفت. تيمارها شامل استارتر بر پايه ذرت و كنجاله سويا (CSBM)، استارتر بر پايه ذرت با پودر گوشت و استخوان تا سطح حدود 10 درصد ماده خشك پودر گوشت جايگزين شده با كنجاله سويا (CMBM)، استارتر بر پايه جو و كنجاله سويا (BSBM)، استارتر بر پايه جو با پودر گوشت و استخوان تا سطح حدود 10 درصد ماده خشك پودر گوشت جايگزين شده با كنجاله سويا (BMBM) بودند. گوساله ها تا سه روز اول با آغوز مادرشان تغذيه شدند و بعد از آن با شير به روش افزايش تدريجي و بعد كاهش تدريجي تغذيه شدند. در طول دوره آزمايش ،مقدار خوراك مصرفي گوساله ها، وزن بدن، دور سينه و قد به صورت هفتگي و در ساعت معيني ثبت مي شدند. نتايج و بحث: نتايج نشان داد كه گوساله هاي تيمار BMBM به صورت معني داري وزن بدن، ماده خشك مصرفي و افزايش وزن روزانه و اندازه گيري هاي مربوط به رشد اسكلتي بيشتري در قبل از شيرگيري، بعد از شيرگيري و در كل دوره آزمايش در مقايسه با ساير تيمار ها داشتند (05/0 P). در تيمارهاي آزمايشي تاثير معني داري بر متابوليت هاي خون نداشتند. گوساله هاي مصرف كننده جيره BSBM مقدار نيتروژن بيشتري از طريق مدفوع دفع كردند وقابليت هضم ماده خشك، ماده آلي و پروتئين خام كمتري نسبت به ساير گروه ها داشتند (05/0 P). در نتيجه، جايگزيني بخشي از كنجاله سويا با پودر گوشت و استخوان تا سطح 10 درصد ماده خشك جيره در جيره هايي كه داراي نشاسته با تجزيه پذيري بالاتري بودند، باعث پاسخ هاي بهتر عملكردي شده بود. نتيجه گيري كلي: در اين آزمايش بخشي از كنجاله سويا جيره استارتر هاي گوساله هاي شيرخوار با پودر گوشت و استخوان جايگزين شد و در جيره هايي با منابع مختلف نشاسته جو در مقايسه با ذرت اثرات آنها بر صفات عملكردي، اندازه گيري هاي رشد اسكلتي و قابليت هضم مواد مغذي و متابوليت هاي خون در دوران شيرخوارگي و تا دو هفته بعد از شيرگيري بررسي شدند. نتايج نشان داد كه از لحاظ سلامتي، پودر گوشت استفاده شده باعث مشكلاتي در پرورش گوساله ها نشد. گوساله هاي مصرف كننده استارتر بر پايه جو به همراه جايگزيني بخشي از كنجاله سويا با پودر گوشت پاسخ هاي بهتري از لحاظ عملكردي و رشد داشتند. گوساله هاي مصرف كننده جيره بر پايه جو به همراه كنجاله سويا دفع نيتروژن بيشتري به محيط داشتند.