بررسي تطبيقي آرمان شهر ابوالفضل بيهقي با يوتوپياي تامس مور

A Comparative Study of Beyhaqi Utopia with Thomas Moore s Utopia

چكيده آرمان‌شهر، جزيره‌اي باثبات است كه انسانِ گرفتارِ طوفان زمانه را به سوي خود مي‌كشاند. انسان‌ها در طول اعصار، آماج رنج‌هايي بوده‌اند كه حاكمان مستبد بر آنان تحميل مي‌كردند؛ حاكماني كه حكومت را جولانگاه كامراني‌هاي خود ساخته‌ و رعيت را در زير سم اسبان خودكامگي خود، له كرده‌اند. در پژوهش حاضر، محيط پيرامون مهم‌ترين عامل برانگيزانندۀ ابوالفضل بيهقي و تامس مور در ايجاد آرمان‌شهر بوده است. در ايران، به جهت قدمت آن آرمان‌شهرهاي اوليه با اسطوره توأم بوده‌اند. در اروپا نخستين بار افلاطون يوناني، در كتاب جمهور خود به مسئلۀ آرمان‌شهر پرداخت. قرآن و تعاليم ديني، محور انديشه‌هاي بيهقي و جمهور افلاطون، محور انديشه‌هاي يوتوپيايي مور را تشكيل مي‌دهند. اين تحقيق با روش توصيفي-تحليلي و با هدف مقايسۀ انديشه هاي آرماني ابوالفضل بيهقي با يوتوپيايي تامس مور به دنبال تطبيق آرمان شهر اين دو نويسندۀ بزرگ است. نكتۀ بارز در اين بررسي، وجوه افتراق و اشتراك اين دو آرمان‌شهر است كه نشان مي‌دهد كه اين دو آرمان‌شهر علي‌رغم شرقي و غربي بودن، نقاط مشترك بسياري ازجمله در فضيلت‌هاي انساني دارند. دين، مهم‌ترين فاصل بين اين دو آرمان‌شهر است كه زاويۀ ديد آنان را تنظيم و به افكار آنان جهت مي‌بخشد.