بررسي ريشه‌هاي فرهنگ ديني در قالب نقش سيمرغ در شاهنامه فردوسي

A study of the roots of religious culture in the form of the role of Simorgh in Ferdowsi s Shahnameh

چكيده يكي از مفاهيم برجسته شاهنامه فردوسي، تأثير سيمرغ در داستان‌هاي آن است. سيمرغ در شاهنامه، نماينده دو بعد مثبت و منفي است كه در مورد خاندان رستم، داراي استعداد فوق بشري و جنبه تقدّس دارد امّا نسبت به خاندان اسفنديار كه اسفنديار، در خوان هفتم با سيمرغ روبه‌رو مي‌شود، مرغي فاقد تقدّس است و اين سيمرغ، جفت همان سيمرغي است كه به خاندان رستم كمك مي‌كند و همچنين ويژگي‌هاي مرغ اسطوره‌اي را به‌طور كامل ندارد و از آن به‌عنوان سيمرغ اهريمني يادكرده‌اند اين مقاله سعي دارد تا به شكل توصيفي به بررسي ريشه‌هاي فرهنگ ديني در قالب نقش سيمرغ در شاهنامه فردوسي بپردازد. نتايج بررسي منابع نشان داد گاهي برخي حيوانات جنبه‌هاي رمزي و اسطوره‌اي دارند. به‌ويژه زماني كه در داستان‌هاي حماسي از آن‌ها نام برده شود و سيمرغ هم از جمله حيواناتي است كه در شاهنامه با دو نمود متفاوت نمايان شده است؛ سيمرغ ايزدي، بسي والاتر از سيمرغ اهريمني بود. چنانكه جنبه ايزدي بودن اين مرغ نمودار تقدّس و قدرت ماورايي طبيعي و قدرت‌هاي معنوي و غيبي ديگر است.