چالش كمي‌سازي در علوم انساني و پاسخهاي رياضيات به آن

از مهمترين اهداف در پژوهش‌هاي علوم انساني، درك رفتارهاي انساني به منظور تبيين يا پيش بيني ايشان ميباشد. چنين دركي اگر بخواهد به مرحله مقايسه و تعميم برسد، ناگزير بايد محدود شده و در برخي شرايط كمي گردد. اين محدوديت ها و كمي سازي ها موجب تساهل و از دست رفتن بخشي از اطلاعات پديده مورد بررسي مي گردد. لذا همواره اين چالش مطرح بوده است كه چطور و با چه مكانيزيمي پديده را كمي سازي نموده و در مدلها بكار گيريم كه كمترين اطلاعات را درخصوص فهم و بررسي پديده از دست دهيم، و لذا بيشترين اعتماد را بتوانيم به نتيجه مدلسازي سازي انجام گرفته داشته باشيم. در جريان كمي‌سازي پديده‌هاي علوم انساني هر چه به فضاي قطعيت نزديك ميشويم، مجبوريم از ابعاد و پيچيدگي پديده مورد بررسي كاسته و نااطميناني كمتري را در بررسي و تحليل پديده در نظر بگيريم. لذا چالش كمي سازي و چالش نااطميناني دو روي يك سكه در بررسي پيده هاي علوم انساني به شمار ميروند. از اين رو بررسي رويكرد هاي نوين در رياضيات نا اطميناني ميتواند در كمي سازي دقيقتر پديده هاي علوم انساني بسيار راهگشا باشد. در اين مقاله ضمن بررسي تناظر رياضيات نا اطميناني با كمي سازي پديده هاي انساني، سه رويكرد اصلي رياضيات نا اطميناني مورد بررسي و مقايسه قرار گرفته و در انتها به توضيح مبسوط تر تئوري خاكستري به عنوان جديدترين رويكرد در رياضيات نا اطميناني پرداخته ميشود.