بررسي تضاد منافع سهامداران و مديران در بازار سرمايه با رويكرد نظريه بازي‌ها

بازار سرمايه از مهمترين اركان اقتصاد كشور به شمار مي‌رود. اين بازار يكي از انواع بازارهاي مالي، تحت عنوان بازار سهام يا بازار بورس و اوراق بهادار مي‌باشد. اگر ساختار بازار سرمايه به صورت صحيح شكل بگيرد، سرمايه‌ها و پس‌اندازهاي راكد در مسيري صحيح جريان مي‌يابند. يكي از مسائل بسيار مهم مطرح در بازار سرمايه، مسئله تضاد منافع بين سهامداران و مديران است كه به آن تئوري نمايندگي نيز مي‌گويند. ما در اين تحقيق اين تضاد منافع را با رويكرد نظريه بازي‌هاي پويا با اطلاعات كامل مورد بررسي قرار داديم. در اين بازي دو بازيكن به نام‌هاي سهامداران و مديران وجود دارد. هر دو بازيكن در اين بازي دو استراتژي به نام هاي اعتماد و عدم اعتماد دارند. استراتژي اعتماد به اينصورت تعريف مي‌شود كه بازيكن تمايل به همكاري و پذيرفتن شرايط طرف مقابل را دارد و استراتژي عدم اعتماد به اينصورت تعريف مي شود كه بازيكن علاقه‌اي به پذيرش شرايط طرف مقابل ندارد. با توجه به اينكه بازي متقارن است، عايدي اضافي يك بازيكن به معناي عايدي كمتر بازيكن ديگر است. نتايج تحقيق نشان مي‌دهد كه هر دو بازيكن در حال عادي استراتژي عدم اعتماد را انتخاب مي‌كنند. چراكه اگر يكي از بازيكنان استراتژي اعتماد را انتخاب كند براي بازيكن ديگر انتخاب استراتژي عدم اعتماد مي‌تواند بيشترين عايدي را بدست آورد. براي اينكه سيستم اقتصادي در حالت بهينه قرار بگيرد بايد هر دو بازيكن استراتژي اعتماد را انتخاب كنند ولي براي انتخاب اين استراتژي، آن‌ها بايد ريسك‌پذير باشند. براي اينكه بازيكنان ريسك‌پذير باشند و به يكديگر اعتماد داشته باشند بايد سياست‌هايي در بازار سرمايه اتخاذ شود كه از جمله آن‌ها مي‌توان به طرح‌هاي پاداش مديريتي، مشورت كردن با سهامداران در رابطه با امورات شركت، اصل افشا، مقررات انگيزشي، حق اقامه دعوي، نظارت، و شفافيت اطلاعات اشاره كرد.