اثر غيرخطي توليد سرانه بر هزينه سلامت با تأكيد بر اميد به زندگي در كشورهاي منا با استفاده از روش حداقل مربعات پويا

The nonlinear effect of GDP per capita on Health expenditures with an emphasis on life expectancy in MENA countries using DOLS method

شناسايي عوامل تعيين كننده هزينه سلامت با توجه به رشد فزاينده آن در سال هاي اخير حائز اهميت است. به همين جهت اين مطالعه با هدف بررسي اثر توليد سرانه، اميد به زندگي و انتشار دي اكسيد كربن بر هزينه سلامت سرانه در كشورهاي خاورميانه و شمال آفريقا طي سال هاي 2004 تا 2018 انجام گرفته است. در اين مطالعه از روش حداقل مربعات پويا (DOLS) و نرم افزار EViews 12 استفاده شده است. داده هاي مورد نياز اين پژوهش از پايگاه داده هاي توسعه جهاني بانك جهاني استفاده شده است. نتايج آزمون هم انباشتگي پدروني نشان مي دهد ميان متغيرهاي الگو هم انباشتگي و رابطه بلندمدت وجود دارد. برآورد با روش DOLS نشان مي دهد متغيرهاي الگو در سطح 1 درصد معني دار بوده است. متغير اميد به زندگي اثر مثبت بر هزينه سلامت سرانه داشته است. از سوي ديگر انتشار دي اكسيد كربن تأثير منفي بر هزينه سلامت سرانه نشان داده است. علاوه بر اين، رابطه توليد سرانه با هزينه سلامت سرانه غيرخطي و به شكل U وارون بوده است. اين يافته نشان مي دهد افزايش توليد سرانه پس از رسيدن به نقطه آستانه موجب كاهش هزينه سلامت سرانه خواهد شد. نتايج آزمون VIF و آزمون والد نيز درست برآورد را تأييد كرده است.