بررسي جرم محاربه و مقايسه آن با افساد في‌الارض در انديشه فقها و حقوقدانان

محاربه و افساد في‌الارض از آن دسته جرائمي به شمار مي روند كه در جهت حفظ امنيت و آسايش عمومي جرم انگاري شده و مرتكبين اين جرائم، مستحق مجازات دانسته شده اند. در آموزه هاي قرآن نيز به اين دو جرم تصريح‌شده و بر همين اساس است كه در فقه از آن بحث شده و در قوانين كيفري نيز از سوي قانون‌گذار براي آن‌ها، مجازات مقرّر گرديده است. قرابت معنايي اين دو بزه به‌گونه‌اي است كه برخي فقها قائل به يكسان بودن محاربه و افساد في‌الارض شده اند؛ همچنين قانون‌گذار در قانون مجازات اسلامي مصوب 1370 نيز اين دو جرم را به‌عنوان يكي از جرائم مستوجب حدّ برشمرده بود؛ اما در مقابل برخي ديگر از فقها قائل به وجود ارتباط عموم و خصوص من وجه ميان آن‌ها بوده و قانون مجازات اسلامي مصوب 1392 نيز محاربه و افساد في‌الارض را به‌صورت دو جرم جداگانه و مستقل از هم بيان كرده است. اين مطلب اثبات‌كننده بايستگي بحث از موضوع محاربه و افساد في‌الارض و ارتباط موجود بين اين دو جرم مي‌باشد. اين نوشتار كه باهدف تبيين ماهيت محاربه و افساد في‌الارض و نسبت اين دو به نگارش درآمده، به دنبال يافتن پاسخ اين پرسش است كه چه ارتباطي بين دو عنوان مجرمانه ي محاربه و افساد في‌الارض وجود دارد. دستاورد حاصل از اين پژوهش اين است كه از منظر فقهاي معاصر و همچنين بر اساس قوانين مدوّن از سوي قانون‌گذار، بين اين دو جرم، رابطه عموم و خصوص من وجه برقرار است.