مطالعه تطبيقي قياس از ديدگاه مذاهب اسلامي

مسئله قياس از اختلافات نظري معروف ميان تشيع و تسنن است. در مذهب شيعه به جهت وجود روايات فراواني از ائمه كه به ثبوت از قياس نهي كرده است قياس معتبر نيست؛ اما اهل سنت آن را معتبر مي‌دانند. اكثريت فقهاي شيعه، قياس اولويت، قياس منصوص العله و تنقيح مناط را معتبر مي‌دانند. قياس اقسام مختلفي دارد كه برخي از آن‌ها عبارت‌اند از: قياس مَنصوص العله، قياس مُستَنبَطُ العله، قياس اولويت و تنقيح مناط. در خصوص قياس مُستَنبَطُ العله، ميان عالمان شيعه و سني اختلاف نظر وجود دارد. شيعيان با تكيه بر روايات ائمه، آن را معتبر نمي‌دانند؛ اما اهل سنت براي آن اعتبار قائل‌اند. نخستين كسي كه از قياس به‌صورت گسترده در فقه استفاده كرد، ابوحنيفه بود. بيشتر عالمان شيعه، قياس مَنصوص العله، قياس اولويت و تنقيح مناط را معتبر مي‌دانند.