“جايگاه عرفان و تصوف در بين ايرانيان”

عرفان به عنوان نقطۀ مشترك تمامي آيين ها و مذاهب، راهي است براي كشف و شناخت حقيقت بر اساس ذوق و اشراق. عرفان و تصوف، به عنوان عنصر و پديده اي كه ماهيتي اجتماعي و فرهنگي دارد، بازتاب و جلوهاي گسترده در سبك زندگي ايرانيان داشته است. اين حضور پررنگ، حتي منحصر و محدود به متون ادبي مكتوب و آثار فرهنگي خواص و نخبگان جامعۀ ايراني نبوده و دامنۀ آن به فرهنگ عامه و فولكلور نيز كشيده شده است. البته با وجود تأثير زياد عرفان و تصوف بر سبك زندگي ايرانيان، فرهنگ و آداب و رسوم ايراني نيز، متقابلاً روي عرفان و تصوف تأثير گذاشته و اين تأثيرات، امروزه، به وضوح در مراسمات مذهبي و عرفاني عامۀ مردم و حتي در مراسمات صوفيه ديده ميشود. اين مقاله با رويكرد كيفي و روش توصيفي تحليلي، به بررسي جايگاه و نقش عرفان و تصوف در سبك زندگي ايرانيان در اعصار مختلف تاريخ از طريق كندوكاو در آثار كهن ديني، عرفاني و ادبي مي پردازد و نقش و جايگاه تصوف و عرفان را در سبك زندگي مردم ايران، در طول تاريخ بررسي مي كند. هدف نوشتار حاضر، ارائۀ تصويري از پديدۀ عرفان در بين ايرانيان است. بدون شك معرفي جامع اين پديده هم عرفان-پژوهان را از ابعاد و زواياي مختلف اين پديده آگاه مي كند تا حوزۀ پژوهشي خود را با آگاهي انتخاب كنند و هم مي تواند براي شيفتگان سلوك اين طريق، روشنگر باشد.