ويژگي هاي بارش ايران در پيوند با انواع رخداد فاز 8-7 پديده نوسان مادن جوليان

The Relationship Between Rainfall Characteristics and Different Events of MJO 7-8 Phases over Iran

پديده نوسان مادن جوليان (MJO) از وجوه برتر نوسان هاي زيرفصلي آب و هوايي در گستره اقيانوس هند و آرام مي باشد. گسترش رو به شرق اين پديده از غرب اقيانوس هند تا مركز اقيانوس آرام در يك دوره 45 تا 90 روزه ويژگي هاي آب و هوايي مانند بارش را تحت تاثير قرار مي دهد. در اين پژوهش ميانگين و احتمال رخداد بارش ايران همزمان با جاي گيري كانون هاي همرفتي در پيوند با MJO در بخش هاي مركزي اقيانوس آرام ( فاز فعال، فازهاي 7 و 8) در يك دوره 38 ساله (2018-1981) ارزيابي شد. در گام نخست فازهاي MJO بر پايه ويژگي چرخه هاي آنها جداسازي و در سه گروه رخداد پيوسته(Successive)، گسسته (Primary) و كلي جاي گرفت. بي هنجاري و شدت بارش روزانه بر پايه مدل CHIRPS با رزولوشن مكاني 25/0×25/0 براي فاز فعال برآورد شد. يافته ها نشان داد كه چيرگي فاز فعال MJO در سه نوع رخداد كلي، گسسته و پيوسته، بارش هاي ايران را به گونه اي جداگانه تحت تاثير قرار دهد. با چيرگي رخدادهاي كلي فاز 8-7، در بخش هاي جنوب غرب و جنوب مركزي ايران ميانگين بارش روزانه در بازه 9/-6/0 نسبت به ميانگين اقليمي افزايش مي يابد. اين در حالي است كه چيرگي رخدادهاي گسسته اين فاز، افزايش 0/3-0/1 ميلي متر بارش را در پي داشته است. افزايش بارش نسبت به ميانگين اقليمي همزمان با چيرگي رخداد پيوسته در برخي نواحي شمال غربي كشور نزديك به 8 ميلي متر برآورد شده است كه در مقايسه با دو دوران ديگر بسيار چشمگير است. الگوي مكاني شدت بارش همزمان با چيرگي هر سه رخداد تا اندازه اي يكسان است با اين حال چيرگي رخدادهاي پيوسته و گسسته بارش هاي سنگين تري را در پي داشته است.