نقد ديدگاه تقي الدين نبهاني در باب ادله اثبات وجود خدا بر اساس ديدگاه شهيد مطهري

پژوهش حاضر به منظور نقد ادله تقي الدين نبهاني (متوفاي ۱۳۹۸ ق/ ۱۹۷۷م) در باب اثبات خدا با استفاده از مباني فلسفي و كلامي شهيد مطهري(ره) و با روش توصيفي تحليلي انجام شده است. نبهاني در اثبات وجود خدا به روش عقلي تكيه دارد. او عقل را منحصر در تحليل محسوسات مي داند و بر اين اساس به دو دليل خلق و اختراع و نيز احكام و اتقان استناد مي كند. او با رد منهج متكلمين كه مبتني بر مباني منطقي و فلسفي است تنها امور حسي را به دليل بداهت، مصون از خطا مي‌داند و بر همين اساس هيچ دليل ديگري را نمي‌پذيرد. استاد مطهري(ره) كاركرد عقل را علاوه بر تحليل مبتني بر حس، ادراك كليات مي‌داند. وي بر همين مبنا و حليل از عقل و كاركرد آن به دلايل متعددي در باب اثبات وجود خدا استناد كرده است كه از جمله آن‌ها برهان صديقين با تقرير صدرالمتالهين است كه نه تنها عهده‌دار اثبات اصل وجود خداست بلكه صفات واجب متعال و توحيد را نيز به اثبات مي‌رساند. اما ادله نبهاني به لحاظ منطقي يا جدلند و يا إنّ غير مطلق كه مفيد يقين نيست و از طرفي اين ادله فقط وجود يك موجود غير از طبيعت را اثبات مي‌كنند.