بوف كور و اورليا تأثير، توارد، خلاقيت

در مطالعات بينامتني ادبيات تطبيقي، مرز ميان تأثير و توارد به روشني مشخص نيست. زماني كه نويسنده‌اي آغاز به نوشتن مي‌كند، با ذهني آكنده از آموزه‌ها، شنيد‌ه‌ها، ديده‌ها و خوانده‌ها، دست به قلم مي‌برد و آنچه را كه در طول زمان در ذهنش ثبت شده بر سپيدي كاغذ مي‌برد، اما مشخص نيست نويسنده به گونه‌اي خودآگاه (تأثيرپذيري مستقيم) از انديشه‌ها و شيوة نويسندگي ديگران استفاده كرده است يا به گونه‌اي ناخودآگاه (توارد) مضامين آثار ديگر را به كار برده است. اثبات رابطة تأثير و تأثر ميان نويسندگان كار آساني نيست، زيرا برخي از شباهت‌هاي ميان آثار ادبي به تكرار مضمون‌هاي روان‌شناختي و دل‌مشغولي‌هاي ازلي-ابدي آدمي بازمي‌گردد و گاهي به بكارگيري تكنيك‌هايي يكسان در نويسندگي مرتبط مي‌شود؛ چنان‌كه در مورد بوف كور و اورليا چنين است. در اين مقاله با بررسي و مقايسة رمان بوف كور اثر صادق هدايت و رمان اورليا اثر ژرار دو نروال سعي داريم تأثيرپذيري هدايت از نروال را، كه بارها توسط منتقدان بيان شده، مورد بازبيني قرار دهيم و به اين نتيجه برسيم كه تأثيرپذيري بوف كور از اورليا امري قابل اثبات و واضح نيست. در كنار بخش‌هايي از بوف كور كه ممكن است به تأثيرپذيري مستقيم هدايت از نروال مرتبط باشد، عمدة شباهت‌هاي ميان دو رمان مذكور به تكنيك‌هايي يكسان در رمان‌هاي سوررئاليستي يا به تكرار مضامين روان‌شناختي در آثار ادبي مرتبط است.