بررسي رابطه مطالعات ديني و فقه در حوزه نظام آموزش

Motalatedeine

چكيده: مسأله اصلي در اين مقاله، شناسايي وضعيت آموزش دين و مسائل فقهي در حوزه نظام آموزش در دوره معاصر مي‌باشد. بدين لحاظ سعي شده تا ضمن معرّفي مراحل سه گانه (آموزش دين و مسائل فقهي براي دين‌داري، آموزش رفتارهاي ديني و مسائل فقهي در جريان توسعه ، دين و مسائل فقهي آن به عنوان عنصر اصلي فرهنگ جديد) تحول آموزشي صورت گرفته در طي زمان بيان شده و به تفكيك سه نوع آموزش مسائل فقهي دين در حوزه نظام آموزش اشاره شود. حوزه جديد مطالعات ديني به عنوان بخشي از مطالعات فرهنگي تلاش دارد تا به آموزش مسائل فقهي دين روزمره و زيست ديني كه متن زندگي اجتماعي و فرهنگي مردم را تشكيل مي‌دهد و در نظام آموزش كمتر مورد توجه قرار گرفته است، توجه كند. بدين لحاظ ضرورت توسعه و پردازش به رشته مطالعات ديني در ميان مجموعه رشته‌هاي علوم اجتماعي براي فهم تجربه ديني مردم ديني ايران همواره احساس مي‌شود از اين منظر است كه مطالعه آموزش دين و دين‌داري مي‌تواند تغييرات صورت گرفته در جامعه ما را تبيين و تفسير نمايد. با توجه به جايگاه نظام آموزش و تربيت اعتقادي در تحقق تربيت ديني، نظام سازي تربيت اعتقادي يك امر ضروري محسوب مي‌شود. دانش فقه، در طراحي نظام آموزش و تربيت اعتقادي از طريق كشف و استنباط عناصر مختلف اين نظام از جمله اهداف، اصول، مراحل و ساحات نقش بسزايي دارد. با نگاهي سيستمي به قواعد و تك گزاره هاي فقهي، خصوصاً فقه تربيتي مي‌تواند اجزاي مختلف اين نظام آموزشي را استنباط و كشف نمود و به نظام سازي تربيت اعتقادي نائل آمد. مقاله حاضر با روش تحليلي- توصيفي، با هدف نيل به نظام سازي تربيت اعتقادي از طريق آموزش ، به استنتاج «مراحل» و «اصول و روش‌هاي» نظام آموزش و تربيت اعتقادي پرداخته است. به علاوه با مراجعه به منابع فقهي مي‌تواند اصول كلي اي را كشف و استنتاج نمود كه فعاليت مربي را در نظام آموزش و تربيت اعتقادي راهبري مي‌كند.