بررسي اثر تغييرات يارانه‌ي آب بر مصرف آب شرب در ايران

Investigating the effect of water subsidy changes on drinking water consumption in Iran

عوامل مختلفي چون عوامل اقتصادي، اجتماعي و زيست‌محيطي طي ساليان اخير مصرف آب را تحت تأثير قرار داده است و با توجه به محدوديت‌هاي موجود چون بروز خشك‌سالي، كاهش منابع آب و افزايش هزينه‌هاي تأمين و انتقال آب، ايجاد تغيير در مديريت مصرف آب اهميتي دوچندان پيدا كرده است. يكي از عواملي كه در مصرف بهينه آب مي تواند نقش مؤثري را ايفا نمايد، قيمت آب و ميزان يارانه‌ي در نظر گرفته شده براي مشتركان مي باشد. از اين رو تحقيق حاضر در نظر دارد با بررسي عوامل مؤثر بر ميزان مصرف آب در ايران، اثر تغييرات يارانه را بر ميزان آب مصرفي بررسي نمايد. داده‌ها در اين تحقيق، طي دوره زماني 1400–1393 براي ۳۱ استان كشور بوده و با استفاده از روش داده هاي تابلويي در اقتصادسنجي مدل نهايي برآورد شده است. بر اساس نتايج به‌دست‌آمده بين متغيرهاي جوي مانند متوسط بارش باران و متوسط دماي سالانه با متغير وابسته (مصرف سرانه آب) ارتباط معناداري وجود ندارد. هم‌چنين بين قيمت متوسط فروش آب و مصرف سرانه آب رابطه منفي و معني‌داري وجود دارد، كه ضريب آن 006/0- به‌دست آمده است، بدين‌صورت كه اگر قيمت متوسط آب يك ريال، افزايش يابد، مصرف سرانه ي آب شرب، 006/ 0مترمكعب كاهش مي يابد. بين متوسط يارانه پرداختي دولت و مصرف سرانه آب رابطه معني‌داري وجود ندارد و بين شاخص قيمت كالا و خدمات و مصرف سرانه آب رابطه منفي و معني‌داري وجود دارد. هم‌چنين رابطه درآمد سرانه و ميزان مصرف سرانه آب، مثبت و معني دار است.

Various factors such as economic, social and environmental factors have affected water consumption in recent years, and due to the existing restrictions such as the occurrence of drought, reduction of water resources and increase in water supply and transportation costs, changes in water consumption management have been made. It has gained double importance. One of the factors that can play an effective role in the optimal use of water is the price of water and the amount of subsidy considered for the subscribers. Therefore, the current research intends to investigate the effect of subsidy changes on the amount of water consumption by examining the factors affecting the amount of water consumption in Iran. The data in this research was for 31 provinces of the country during the period of 2013-2020 and the final model was estimated using panel data method in econometrics. Based on the results obtained, there is no significant relationship between atmospheric variables such as average rainfall and average annual temperature with the dependent variable (water consumption per capita), also there is a negative and significant relationship between the average selling price of water and water consumption per capita, which Its coefficient has been obtained as -0.006, that is, if the average price of water increases by one riyal, the per capita consumption of drinking water will decrease by 0.006 cubic meters. There is a significant relationship between the average subsidy paid by the government and the per capita water consumption. It doesn t exist and there is a negative and significant relationship between the price index of goods and services and per capita water consumption, and the relationship between per capita income and per capita water consumption is positive and significant.