ارزيابي عوامل مؤثر بر رفتار مصرفي مشتركين خانگي آب (مطالعه موردي شهر قم)

Evaluation of factors affecting household water use behavior A case study of Qom

مديريت تقاضاي آب يكي از راه حل‌هاي مفيد براي مقابله با معضل كمبود آب است. جهت مديريت تقاضاي آب شناخت مشتركين، عوامل موثر بر رفتار مصرفي آنها و ميزان تاثيرگذاري اين عوامل ضرورت دارد. به همين جهت در اين تحقيق به بررسي عوامل موثر بر رفتار مصرفي مشتركين خانگي و خوشه بندي آنها پرداخته شده است. جامعه هدف اين پژوهش، مشتركين خانگي آب شهر قم است. روش گردآوري داده در اين تحقيق پيمايش و ابزار تحقيق يك پرسش نامه محقق ساخته است. براي تجزيه و تحليل هاي آماري متغيرها از روش مدل سازي معادلات ساختاري با رويكرد حداقل مربعات جزئي استفاده شده است. براي تحليل داده هاي گردآوري شده و خوشه بندي از نرم افزار SPSS 22 و براي بررسي مدل مفهومي و آزمون فرض ها از نرم افزار SmartPLS 3 استفاده شده است. نتايج مدلسازي معادلات ساختاري نشان داد كه از ميان متغيرهاي انتخاب شده در تحقيق، متغيرهاي گفت وگو و تاثير اعضاي خانواده بر هم، نگرش به استفاده از شيوه هاي كاهنده مصرف آب فضاي سبز و نگرش به استفاده از لوازم كاهنده بيش ترين اثر را بر رفتار مصرفي دارند. نتايج خوشه بندي حاكي از وجود 5 خوشه است كه اين خوشه ها به لحاظ ويژگي هاي جمعيت-شناختي، رفتار مصرفي، استفاده از لوازم كارا و كاهنده و غيره بررسي و پيشنهادهايي نيز ارائه شده است.

Water demand management is one of the useful solutions to deal with the problem of water shortage. In order to manage the demand for water, it is necessary to know the factors affecting their consumption behavior and the degree of influence of these factors. For this reason, in this research, the influencing factors on the consumption behavior of household consumers and their clustering have been investigated. The community of this research is the household customers of Qom. The method of data collection in this research is a survey and the research tool is a researcher-made questionnaire. For the statistical analysis of the variables, the structural equation modeling method with the partial least squares approach was used. SPSS 22 software was used to analyze the collected data and clustering, and smart PLS 3 software was used to check the conceptual model and test hypotheses. The results of structural equation modeling showed that among the variables selected in the research, the variables of conversation and the influence of family members on each other, the attitude towards the use of methods that reduce water consumption in landscape and the attitude towards the use of water-reducing appliances have the most effect on consumption behavior. The clustering results indicate the existence of 5 clusters. These clusters are examined in terms of demographic characteristics, consumption behavior, use of efficient and reducing appliances, etc., and at the end, suggestions are also provided.