بررسي ساختار روايي داستان دباغ در بازار عطاران در مثنوي با پيش متن هاي آن (بر اساس ديدگاه پراپ)

پيوندهاي بينامتني از رويكردهاي نوين در خوانش و نقد متون است. بر پايه ي اين رويكرد علمي، هيچ متني از متون ديگر مستقل نيست و هر متن، بينامتني است كه از پيش‌متن‌هايي برآمده است. ژرار ژنت يكي از نظريه پردازان حوزه ي پيوندهاي بينامتني است. وي بينامتنيت را به سه گونه ي پيوند بينامتني آشكارا-تعمّدي، پنهان-تعمّدي و ضمني تقسيم كرده است. مقاله ي پيشِ رو با تكيه بر همين رويكرد علمي و با روش مطالعه ي كتابخانه اي به بررسي تطبيقي و مقايسه ي محتوايي و صوري داستان دباغ در بازار عطاران در مثنوي با پيش متن هاي آن با تكيه بر نظريه ي روايت شناسي ولاديمير پراپ مي پردازد. روايت شناسي رويكردي نوين و ساختارگرا در مطالعه ي ادبيات داستاني است. ولاديمير پراپ، مردمشناس روسي با مطالعات ريخت شناختي قصه هاي عاميانه در سال 1982، الگويي حاكم بر اين قصه ها را استخراج كرد و به نوعي وحدت و همانندي در ساختار و عملكرد آن ها دست يافت و اين مقاله بر پايه ي همين رويكرد علمي تنظيم شده است. نتايج نشان مي دهد: مولانا در بيان داستان ها و آفرينش و بازآفريني آن ها خلاقيت دارد و داستان هاي پيشينيان را با بسط و گسترش بيان مي دارد. از اين روي، خويشكاري ها در مثنوي، تفصيل بيشتري نسبت به پيش متن ها دارند.