نقش توحيد و معاد در اصلاح اخلاق در قرآن كريم

دستيابي انسان به سعادت و كمال از جمله اهداف مهم و بنياديني به شمار ميرود كه ميتواند هدف آفرينش نيز همين باشد؛ اينكه آدمي بتواند به عامل اخلاق آراسته شود و در جهتي درست گام بردارد. رسيدن انسان به كمال به واسطه تربيت محقق ميگردد كه خداوند به عنوان خالق انسان بر اي تربيت وي زمينة اصلاح اخلاقي را فراهم ميكند و در قرآن اين امور را ترسيم ميكند. درواقع اصلاح اخلاق امري است كه با راهنمايي به سوي تعالي و كمال، انسان در شرايطي بهتر قرار ميگيرد و فساد و پليدي از وي دور ميشود. در اين پژوهش كه به روش توصيفي- تحليلي تدوين شده، اصلاح اخلاق فرد در قرآن كريم با توجه به دو مفهوم توحيد و معاد بررسي ميشود. هدف از انجام اين پژوهش اين است كه تأثير دو شاخصة توحيد و معاد در سعادت و كمال انسان با توجه به گفتههاي قرآن كريم نشان داده شود. بايد گفت كه در بحث از معاد و تأثير آن در اصلاح رفتار انسان، مفاهيمي همانند زندگي هدفدار، عبرت آموزي، كنترل كردن غرايز و هوسهاي نفساني، دور بودن آدمي از رياكاري، مبراساختن درون از پليديها، دوستي و محبت با دوستان خداوند و دشمني با دشمنان او، تمايل به سمت موعظه، شكوفايي و رشد فضيلتهاي اخلاقي از جمله خشوع، صبر و بردباري، ايثار و بخشش، شجاعت، نيكوكاري مطرح شده كه انسان با اعتقاد به روز جزا ميتواند رفتار خود را بدين صورت اصلاح كند. اعتقاد به مفهوم توحيد نيز باعث ميشود كه مفاهيمي همانند عزت خداوند، مالكيت، قدرت و عظمت الهي، ربوبيت، علم خداوند، اعتقاد به توحيد و تفكر درباره جهان هستي، توجه به نعمتهاي الهي و اعتقاد به توحيد، توحيد و عبرتآموزي، آگاه ساختن مردم از آثار توحيد، در زندگي انسان نمودار شود و او خداوند را تنها به عنوان اصل و مبدأ حيات بشناسد و در امورات خود به او توكل كند. درواقع قرآن كريم با بيان دو مفهوم معاد و توحيد در اصلاح رفتار فرد، اين دو را از جمله آموزههاي مهم و اساسي اديان آسماني به شمار آورده كه داراي آثار و نتايج مثبت تربيتي هستند و ميتوانند بشر را در جهت تعالي قرار دهند.