بهبود شبيه سازي زمين آماري معدن چغارت با تحليل داده هاي تركيبي

Improvement of geostatistical simulation of the Choghart mine using compositional data analysis (CoDa)

داده­هاي عياري به‌كاررفته در ارزيابي ذخاير معدني ماهيت تركيبي بسته دارند؛ به اين معني كه بين 0 تا 100 درصد مقيد بوده، همواره مثبت هستند و افزايش يك متغير، به‌اجبار باعث كاهش ساير متغيرها مي­شود. در اين شرايط، واريانس، كوواريانس، واريوگرام و تمام ممان­هاي آماري و زمين­آماري تحميلي بوده و تخمين­هاي زمين­آماري در سطح نامعلومي اريب و اشتباه هستند. براي حل اين مشكل، لازم است سيستم عددي داده­ها با روش رياضي مناسب باز شود. در پژوهش حاضر، شكل نويني از تبديل لگاريتمي ايزومتريك (ilr) براي باز كردن داده­هاي عياري و شبيه­سازي زمين­آماري كانسار چغارت استفاده شده است. به‌منظور صحت­سنجي روش پيشنهادي، از داده چال­هاي آتشباري در افق 1170 معدن چغارت استفاده شد. نتايج نشان مي­دهند كه باز كردن داده­ها، از شبيه­سازي عيارهاي غير ممكن آهن (بيش از 4/72 درصد) جلوگيري نموده و عدم قطعيت تخمين عيار آهن نسبت به روش­هاي سنتي زمين­آماري را كاهش مي­دهد. اين بهبود، در خصوص عيار فسفر بسيار بارزتر است. درمجموع، با اجراي روش پيشنهادي اين پژوهش، منحني­هاي تناژ و عيار متوسط آهن و فسفر با صحت و اعتبار بالاتري محاسبه مي­شوند. اين مسئله باعث كاهش خطاي كلاسه­بندي، ايجاد ديد واقعي­تر از كانسار و اجراي دقيق­تر طرح اختلاط ماده معدني مي­شود.

Mining reserve evaluations deal with secure compositional data, which are always positive and conditionally restricted to a sum, like 0 to 100%. Increasing a variable will decrease the remaining variables. In this situation, variance, covariance, variogram, and any other statistical moment are spurious, and as a result, geostatistical modeling will be biased and non-optimal at an unknown level. It is mandatory to open the data space with an appropriate mathematical operator to solve the problem. In the present study, a novel form of isometric log-ratio transformation (ilr) is used to open the data and perform the geostatistical simulation at the Choghart iron ore mine. Blast hole data of the level 1170m is used to measure the validity of the proposed method. Results show that the data opening prevents simulation of impossible Fe grades ( 72.4%) and reduces the uncertainty of Fe simulation. This improvement is more evident for P grade and tonnage simulations. In contrast with the traditional geostatistics, the proposed compositional method improves the accuracy and validity of the tonnage and mean grade curves of Fe and P.