آموزش، خلاقيت و ايده‌هاي دانش‌محور در كتاب‌هاي درسي: علوم تجربي دورۀ ابتدايي

مي‌توان شرايطي ايجاد كرد كه دانش آموزان در فرايند آموزش، به خلاقيت ترغيب شوند و در اين ميان محتواي كتاب‌هاي درسي كه اساس آموزش هستند؛ براي ترغيب دانش آموزان به خلاقيت نقش مهمي دارند. خصوصاً كتاب درسي علوم تجربي كه با تفكر خلاق بي‌ارتباط نيست؛ زيرا تخيل و بازنمايي پديده‌هاي تجربي نيازمند تفكر خلاق مي‌باشد. ازاين‌رو توجه به محتواي درس علوم تجربي دوره ابتدايي به‌منظور بررسي تناسب محتواي آن با عوامل ذهني و خلاقيت ضروري و مهم بوده و هدف پژوهش حاضر هم تحليل محتواي كتاب‌هاي علوم تجربي دوره ابتدايي بر مبناي تناسب آن‌ها با اعمال ذهني و عناصر تفكر واگراي گيلفورد مي‌باشد. اين پژوهش با رويكرد كيفي و روش توصيفي-تحليل محتوا انجام شد. جامعه آماري، كتاب‌هاي درسي علوم تجربي دوره ابتدايي و نمونۀ آماري كليه پرسش‌ها و تكاليف بود. براي اعتباريابي يافته‌ها از نظر متخصصين استفاده گرديد و يافته‌ها حاكي از آن بود كه در اعمال ذهني؛ تفكر شناختي بيشترين فراواني را داشت، سپس به ترتيب تفكر همگرا، تفكر واگرا و تفكر ارزشياب داراي بيشترين فراواني بودند. همچنين اصالت علوم پايه سوم و توضيح علوم پايه چهارم در عناصر واگرا از بقيه كتب كمتر بود.