بررسي جايگاه «خادمي در مجالس حسيني» از منظر قرآن و سيره اهل‌بيت عليهم‌السلام

هيأت، تشكيلاتي مردمي است كه بر مبناي رابطه حبّي شكل گرفته و با هدف ترويج فرهنگ قرآن ‌و احياكننده ياد و نام اهل‌بيت عليهم‌السّلام در دوران كنوني برپا شده است. اين تشكيلات شامل اركان و بخش‌هاي مختلفي مي‌باشد كه در يك تقسيم‌بندي كلي آن را سه ركن امام، زائر و خادم برشمردند. باتوجه به منابع شيعي؛ خادم را مي‌توان زائري دانست كه توفيق مؤانست بيشتري با جلسه اهل‌بيت عليهم‌السّلام را پيدا كرده است. اين پژوهش درصدد آن است تا مباني، جايگاه، آداب و آفات خادمي در مجالس و هيئات حسيني را با توجه به معارف اصيل اسلامي برگرفته از آيات قرآن كريم و سيره اهل‌بيت عليهم‌السّلام مورد نقد و بررسي قرار دهد. بدين منظور ابتدا آيات و رواياتي كه ارتباط مستقيم يا غيرمستقيم با موضوع بحث دارند گردآوري شده سپس با روش توصيفي-تحليلي مورد نقد و تحليل قرار گرفته است و در پايان بر اين اساس مهمترين آداب خادمي عبارتند از: تواضع، رعايت ادب در پيشگاه امام، خلوص نيت، مراقبه و محاسبه و... . همچنين مهمترين آفات خادمي عبارتند از تكبر، كوچك شمردن جايگاه خادمي، ناپاكي و گناه بدون توبه، حق الناس، عدم همدلي و اختلاف افكني، كوچك شمردن فرائض و اسراف استخراج گرديد. اين نتايج مي‌تواند به عنوان الگويي قرآني-روايي دراختيار خادمان و دست‌اندركاران هيئات قرار گرفته و امور خدّام هيأت با توجه به آنها برنامه‌ريزي و اجرا شود.