بررسي نشانه شناختي دو خطبه «شقشقيه» و «آغاز خلافت اميرمومنان» براساس نظريه كنش گفتاري جان سرل

نظريه كنش گفتاري نخستين بار توسط جان لنگشاو آستين مطرح شد. نظر به اينكه هدف اين نظريه ارائه تحليلي كاركردگرا از نحوة ارتباط زبان با عالم خارج است و نيز با توجه به اينكه يكي از اصلي ترين مولفه‌هاي نظريه كنش گفتاري، اهتمام به فعل مضمون در سخن است؛ -كه شامل قصد گوينده و تاثيرگذاري بر مخاطب به طور همزمان مي‌باشد- تحليل زبان گفتاري يكي از كارآمدتر روش هاي بررسي متون مكتوب به شمار مي رود. بر همين بنيان انتخاب اين روش براي تحليل و بررسي خطبه‌هاي نهج البلاغه ازدو جهت راهگشاست: نخست آنكه خطبه به صورت شفاهي ايراد مي‌گردد و دوم اينكه هدف خطبه تاثيرگذاري و فهم متقابل است. در اين جستار دو خطبه شقشقيه و خطبه آغاز خلافت كه متاثر از دو فضاي موقعيتي و رواني متفاوت است انتخاب شده تا با روشي توصيفي_ تحليلي تاثير بافت‌هاي متفاوت بر كنش‌هاي گفتار بررسي شود. رهيافت پژوهش نشان مي دهد تفاوت چشمگير درصد كنش هاي عاطفي، تعهدي و تنفيذي به خوبي، تاثير بافت موقعيت زماني و مكاني و رويداد را نشان مي دهد.