حي بن يقظان و رمانتيسيزم غربي: هم‌سنجيِ تاريخي_مفهومي

رويارويي مسلمانان و غربيان با فتح آندلس در سال 92 هجري به شكل جدي آغاز شد. در اين دوران كه با قرون وسطيِ اروپا هم‌عصر است، بعضي از كشيشان و مبلغان مسيحي به نوشتن رساله‌هايي اهانت‌آميز و تحريف‌گرايانه دربارۀ اسلام پرداختند. بااين‌حال، در همين دوران رسالۀ حي بن يقظان توسط ابن طفيل نوشته شد؛ رساله‌اي كه بعدها اثري ملموس بر آثار فلاسفه و شاعران مغرب زمين گذاشت. تأثير اين رساله را بر رمانتيسيزم غربي نيز مي‌توان دنبال كرد. براي اين منظور، مفاهيمي نظير «منِ» رمانتيك و انديشۀ هستي‌شناختيِ مكتب رمانتيسيزم، در حي بن يقظان پيگيري مي‌شوند. همچنين، هم‌سنجي اين اثر با مكتب رمانتيسيزم، نه‌تنها از چشم‌انداز مفهومي، بلكه از منظرِ حقايق تاريخي نيز پي گرفته مي‌شود. در نتيجۀ اين هم‌سنجيِ تاريخي-مفهومي، جلوه‌اي از ماهيت پيوند شرق و غرب آشكار مي‌گردد.