نمودهاي مثبت و منفي دنيا در مرصادالعباد

يكي از مباحثي كه در ادبيات عرفاني اهميت دارد، دنياگرايي و دنياگريزي است. دنيا و فلسفۀ وجودي آن يكي از مهم‌ترين دغدغه‌هاي عارفان از ابتدايي‌ترين زمان تشكيل اين نهضت بوده است و مباحث مربوط به دنيا و دنياگرايي حجم انبوهي از ديدگاه‌هاي صوفيه را به خود اختصاص داده است. در اين مقاله كه به روش توصيفي-تحليلي انجام مي‌شود، موضوع دنيا و ماديات در مرصاد‌العباد مورد بررسي قرار مي‌گيرد. هدف اصلي اين پژوهش بررسي شيوۀ بازنمايي دنيا و ماديات در مرصاد‌العباد است. نتايج پژوهش نشان مي‌دهد كه نجم‌الدين رازي در مرصادالعباد رويكرد دوگانه‌اي نسبت به دنيا دارد و دو دسته تصاوير منفي و مثبت از دنيا خلق كرده است. تصاوير منفي، شامل فضايل ترك دنيا و مضار ‌دنياپرستي است؛ از منظر نجم‌الدين رازي، دنيا در حكم زنداني براي مؤمن است و تصاوير مثبت از دنيا مشتمل بر ‌ بهره‌جويي از فرصت‌ها براي كسب ذخيرۀ آن جهاني است.