بررسي نقش و عملكردهاي اكوسيستم پرچين طبيعي بر محيط زيست و آگرواكولوژي و ارزشهاي حفاظتي آن

Investigation the role and functions of the natural hedgegrow ecosystem on the environment and agroecology and its conservation values

عمده ترين دلايل تغيير كاربري زمينهاي كشاورزي در مناطق روستايي، از دست دادن اين اراضي به دليل گسترش محدوده شهري ، توسعه سكونت در مناطق حاشيه اي متروك و گسترش مناطق زير كشت از طريق مدرنيزه كردن تكنيك هاي زراعي است. اين تغييرات موجب افزايش استفاده از نهاده‌ها مانند كودها و آفت‌كش‌ها و تغيير روشهاي كشت به صورت چند مرحله اي و تركيبي شده است. پرچين هاي باستاني بازماندگان جنگلهايي بودند كه پيش از دوران كشاورزي در اراضي وجود داشتند. آنها اغلب داراي تنوع غني تري از حيات گياهي بوده و از زمين ها حفاظت مي كردند. در دهه هاي گذشته كاشت و نگهداري پرچين هاي طبيعي در مرز مزارع براي تهيه علوفه دام ، الوار، هيزم ، ميوه و غلات و پناهگاه حيوانات بكار مي رفت. علاوه بر عملكردهاي توليدي ، ايجاد مكاني سايه دار براي استراحت كارگران ، كشاورزان و توقف ماشين‌ آلات كشاورزي و تعيين حدود مالكانه از مزاياي ديگر آنها بود. با توسعه تكنيك هاي كشاورزي و هندسي شدن زمينهاي زيركشت ، پرچين ها به عنوان مرز بين مزارع يا جنگلها و مراتع كاربردهاي توليدي خود را از دست داده و تنها به عنوان عناصري كه مانع استفاده مدرن از ماشين آلات مي شوند ديده و سبب شد به دليل بكارگيري روشهاي نوين كشاورزي به ويژه در كشاورزي غلات به منظور همگن سازي اراضي ، پرچين ها بطور گسترده تخريب شوند. امروزه آگاهي فزاينده نسبت به عملكردها و خدمات توليدي ، زيست محيطي ، فرهنگي و گردشگري اين اكوسيستم، ارزش و اهميت شبكه پرچين ها بيشتر مشخص شده است چنانكه پرچين ها نقش آگرواكولوژيكي در ارتباط با كنترل فرسايش خاك ، شكست سرعت باد و كنترل خرد اقليم ها داشته و كريدوري اكولوژيك براي جابه جايي گونه ها و زيستگاه مهمي براي حيات وحش به وجود مي آورند. در اين مقاله تلاش شده است به بررسي اثرات زيست محيطي ، اقتصادي ، زيبايي شناختي ، فرهنگي و اجتماعي آنها به عنوان رويكردي جامع به سوي پايداري و احياي مجدد يك زيرساخت سبز كه علاوه بر گونه ها ، فضا نيز براي تجزيه و تحليل روابط بين شبكه اي زيست محيطي اهميت ويژه اي دارد پرداخته شود.