اثرات تغييرات كاربري زمين بر منابع آب‏هاي سطحي

Effects of land use changes on surface water resources

تغييرات كاربري زمين به طور گسترده‏اي در سطح جهان در حال انجام است. دليل اصلي اين تغييرات فعاليت‏هاي انساني با اهداف اقتصادي – اجتماعي متفاوت است. كاهش اراضي جنگلي و مرتعي و گسترش شهرها و اراضي كشاورزي در سطح جهان از جمله تغييرات رايج كاربري زمين است. اين تغييرات بر كميت و كيفيت آب‏هاي سطحي تاثيرگذار هستند. اين مطالعه قصد دارد با مروري بر روند تغييرات كاربري زمين، اثرات آن را بر آب‏هاي سطحي بررسي نمايد. همچنين در اين مطالعه، استفاده از مدل‏هاي هيدرولوژيكي به عنوان رهيافتي براي ارزيابي اثرات تغيير كاربري بر كميت و كيفيت آب‏هاي سطحي مورد بررسي قرار گرفته است. مدل‏هاي هيدرولوژيكي اغلب گران، پيچيده و نيازمند داده‏هاي بسيار هستند. در اين مطالعه مدل L-THIA كه مدلي ساده، ارزان و نيازمند به داده‏ هاي در دسترس است، براي ارزيابي اثرات تغييرات كاربري زمين بر آب‏هاي سطحي معرفي شده است. اين مدل اطلاعات كاربري زمين و خاك را براي محاسبه ميانگين رواناب سالانه و آلودگي منابع غير نقطه‏اي در مقياس آبخيز، استفاده مي‏كند. نتايج بسياري از مطالعات نشان داده است كه تغييرات كاربري زمين در اغلب موارد منجر به افزايش عمق و حجم رواناب و نيز كاهش كيفيت منابع آبي گرديده است. بنابراين استفاده از رهيافت مدل‏سازي جهت آگاهي از وضعيت منابع آبي و پيشگيري از تغيير شرايط منابع آبي امري ضروري است. اين موضوع نقش مدل‏هاي هيدرولوژيكي را در مديريت منطقه نشان مي‏دهد.