مروري بر ويژگي هاي اكولوژيكي، موفولوژيكي و فيتوشيميايي گياه وشا (Dorema ammoniacum)

A review of the ecological, morphological and phytochemical characteristics of Dorema ammoniacum

گونه گياهي Dorema ammoniacum يكي از گياهان دارويي، صنعتي و علوفه اي مهم بومي نواحي خشك و نيمه خشك همچون ايران است و نقش عمده اي در صادرات اين محصول و درآمدزايي و ايجاد اشتغال براي بهره برداران دارد. اما متاسفانه خشكسالي هاي اخير، چراي بي رويه دام و روش ها نامناسب برداشت اين گونه موجب مرگ بسياري از پايه هاي آن شده است كه نيازمند احيا و توسعه اين گونه گياهي با ارزش مي باشد. از طرفي در سال هاي اخير به علت استفاده بي رويه و برداشت هاي نامناسب، رويشگاه هاي اين گياه دارويي در كشور تخريب شده و گياه در معرض خطر انقراض قرار گرفته است. اين گياه به عنوان گونه اي آسيب پذير در كتاب داده هاي قرمز ايران ثبت شده است. امروزه بشر با پيشرفت علم و فن آوري موفق به كشف ساختار و خواص مواد موجود در گياهان و استفاده بهتر از آنها شده است. چرا كه استفاده دارويي و صنعتي از گياهان به صورت خام تأثيرات مثبت كمي به جاي مي گذارد، بنابراين شناسايي و تخليص مواد مؤثر موجود در آنها با كاربردهاي دارويي و صنعتي از ضرورت و اهميت ويژه اي برخوردار است. بنابراين شناسايي و توسعه جمعيت هاي برتر و طبيعي گونه هاي موجود در رويشگاه هاي طبيعي مهمترين راه اصولي و بهبود گياهان دارويي و معطر است كه با شناخت ويژگي هاي اكولوژيكي، موفولوژيكي و فيتوشيميايي گياه وشا (Dormea ammoniacum) و بررسي تاثير اين عوامل مي توان به حفاظت از اين گونه مهم كمك كرد.