غضروفي ماهي: منبعي اميدبخش از فرآورده‌هاي زيست فعال جهت كاربرد صنعتي

Fish cartilage: a promising source of bioactive compounds for industrial applications

ماهيان از جمله جانوران مهره‌دار هستند كه به دليل زندگي در محيط‌هاي آبي با شرايط زيستي متفاوت، سازگاري‌هاي مختلفي را نشان مي‌دهند كه اين امر منجر به توليد فرآورده‌هاي مختلف با فعاليت‌هاي زيستي متنوع در بدن آنها مي‌شود. امروزه در صنعت فرآوري، از ماهيان محصولات متنوعي توليد مي‌شود كه منجر به توليد مواد دورريز مي‌شود. غضروف ماهي بعنوان يكي از اين مواد دورريز، حاوي تركيبات زيست فعال با فعاليت زيستي متنوع مي‌باشد. پروتئوگليكان‌ها و كلاژن عمده تركيبات تشكيل دهنده غضروف هستند و تركيبات زيست فعال مشتق شده از غضروف جانوران، مانند كندروتين سولفات و كلاژن نوع II، داراي فعاليت‌هاي زيستي متعددي هستند كه در محصولات بهداشتي رايج استفاده مي‌شوند. پيري جمعيت و افزايش بيماري‌هاي مزمن افزايش تقاضاي بازار براي فرآورده‌هاي غضروفي را بهمراه داشته است. توليد تجاري تركيبات زيست فعال عمدتاً شامل غضروف پستانداران و طيور مي‌شود. با اين حال، نگراني‌هايي بابت بيماري مشترك بين انسان و دام وجود دارد. بنابراين، فرآورده‌هاي غضروفي مشتق شده از ماهي و پسماندهاي حاصل از فرآوري آن به دليل سطح بالاي ايمني و ساير فعاليت‌ها مورد توجه قرار گرفته است. در حال حاضر، غضروف كوسه بعنوان منبع اوليه غضروف دريايي مطرح است ولي به دليل صيد بي‌رويه، تعداد كوسه ها در جهان كاهش يافته است. از اين رو، تحقيقات به سمت استفاده از ساير منابع آبزي سوق يافته است؛ بطوريكه توليد پايدار ماهي، روش‌هاي جديد فرآوري و تقاضاي بازار براي استفاده كارآمد از غضروف ماهي در آينده مورد بحث بوده است و مي‌تواند به صنعتي شدن محصولات غضروفي حاصل از ماهي كمك كند. در اين بررسي، مهمترين تركيبات موجود در غضروف ماهيان و خواص زيستي آنها جهت استفاده آتي در صنايع مختلف بررسي مي‌شود.