ارزيابي قابليت رويكردهاي محاسبات نرم در تخمين عمق ثانويه پرش هيدروليكي در لوله‌ها در مقايسه با روابط تجربي

پرش هيدروليكي در مجاري بسته با سطح مقطع دايره­اي (لوله­ ها) يك پديده هيدروليكي پيچيده است كه در طول سه دهه اخير مورد توجه مهندسان هيدروليك بوده است. مطالعات زيادي از جمله مطالعات آزمايشگاهي و عددي براي تعيين مشخصات پرش هيدرروليكي در اين گونه مجاري انتقال آب انجام شده است. اما يك معادله جامع براي پيش بيني عمق ثانويه آن در لوله ­ها ارائه نشده است. در اين تحقيق، با استفاده از روش­هاي محاسبات نرم شامل مدل درختي M5 و رگرسيون چندجمله ­اي تكاملي (EPR) از به مدل­سازي و تخمين عمق­ ثانويه پرش هيدروليكي پرداخته مي شود. 1141 داده از منابع معتبر جمع آوري و ميان مجموعه داده ها، 75٪ براي آموزش و 25٪ براي آزمايش مدل‌ها به صورت تصادفي براي اجراي مدل‌هاي يادشده انتخاب شد. كارآيي دو روش M5 و EPR با بررسي شاخص‌هاي خطا شامل ضريب همبستگي(R)، جذر ميانگين مربعات خطا(RMSE)، ميانگين درصد مطلق خطا(MAPE)، اختلاف ميانگين مقادير پيش بيني شده و مشاهداتي(BIAS) و شاخص پراكندگي (SI) با دو رابطه تجربي پيشنهاد شده توسط هگر، استهال و هگر در تخمين عمق ثانويه پرش در لوله ها مقايسه شد. بررسي نتايج بدست آمده نشان داد كه الگوريتم درختي M5 توانايي بالقوه‌اي در تخمين عمق ثانويه پرش هيدروليكي در لوله­ ها دارد. همچنين مدل هوشمند مذكور با داشتن شاخص­هاي آماري همچون 995/0 R=،023/0RMSE=،271/2MAPE= نسبت به ساير مدل ­هاي محاسبات نرم بكار گرفته شده و روابط تجربي داراي دقت بسيار مناسب ­تري است.