كاربرد پسماندهاي ليگنوسلولزي نخل خرما در صنايع چوب

Application of date palm lignocellulosic residues in wood industries

ضعف پوشش جنگلي در ايران، همواره دسترسي به منابع چوبي را با چالش روبه‌رو كرده است. براي برآورده كردن نيازهاي داخلي، هر ساله مبالغ قابل توجهي ارز، صرف واردات چوب مي‌گردد. با اجراي طرح تنفس جنگل و ممنوع شدن بهره‌برداري تجاري و صنعتي از چوب جنگل‌هاي كشور، ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﺍﺯ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺗﺠﺪﻳﺪ ﺷﻮﻧﺪﻩ ﺧﺎﺭﺝ ﺍﺯ جنگل ﺍﻣﺮﻱ ﺿﺮﻭﺭﻱ ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻲﺭﺳﺪ. يكي از راهكارهايي كه در اين زمينه در نظر گرفته شده است، زراعت چوب است. اين در حالي است كه اگر تمهيدات لازم در نظر گرفته نشود زراعت مستقيم چوب مي‌تواند در استفاده از منابع آب و خاك به عنوان رقيب بخش توليد غذا عمل كند. استفاده از بقاياي چوبي محصولات كشاورزي و به اصطلاح زراعت غير مستقيم چوب، بدون نياز به مصرف اضافي منابع كميابي مثل آب مخصوصا در مناطق گرم و خشك جنوب كشور، مي‌تواند يكي از راه‌حل‌هاي ممكن در اين زمينه باشد. در اين بين بقاياي ناشي از هرس نخل خرما به دلايل فني، اقتصادي و اجتماعي بسيار، يكي از گزينه‌هاي مناسب مي‌باشد به طوري كه چشم‌انداز گسترده‌اي براي استفاده از اين بقايا در صنايع چوب وجود دارد. در كشور سالانه حدود 850 هزار تن پسماند ليگنوسلولزي از عمليات تميز كردن و هرس نخل خرما به جا مي‌ماند. بررسي انجام گرفته در اين مطالعه نشان داد رگبرگ نخل خرما از ويژگي‌هاي شيميايي، فيزيكي و مكانيكي در خور توجهي برخوردار مي‌باشد و از اين حيث قابل رقابت با بسياري از گونه‌هاي چوبي شناخته شده مي‌باشد. با توجه به حجم انبوه توليد سالانة اين بقايا و ارزش اقتصادي بالقوه آن و راه‌هاي تازة استفاده از اين بقايا كه اخيرا معرفي شده است، پيشنهاد مي‌گردد به طور عام، زراعت غيرمستقيم چوب و به‌ طور ويژه كاربرد پسماندهاي ليگنوسلولزي نخل خرما در صنايع چوب در كنار زراعت مستقيم چوب،به طور جدي در برنامه‌هاي تامين نيازهاي چوبي كشور، دنبال گردد.