نقش مؤلفه هويت در شكل‌گيري و تداوم استقلال دولت اسماعيليان نزاري ايران (بر اساس نظريه سازه‌انگاري)

اسماعيليان يكي از فرق مهم مذهبي جهان اسلام بودند كه از قرن دوم هجري شروع به فعاليت‌هاي سياسي نمودند. تلاش‌هاي اين فرقه در سرزمين‌هاي اسلامي منجر به شكل‌گيري دولت‌هاي مختلفي گرديد. اسماعيليان نزاري ايران يكي از همين دولت‌ها بودند كه با تكيه بر مؤلفه‌هاي هويتي چون مذهب، زبان فارسي و عنصر خود/ديگري، توانستند استقلال سياسي خود را حفظ كرده و تأثير زيادي بر تحولات سياسي و مذهبي قرن‌هاي پنجم تا هفتم هجري بگذارند. تلاش‌هاي رهبران اين گروه مذهبي منجر به تشكيل دولت نزاري در منطقه الموت گرديد و از اين ناحيه بود كه آن‌ها توانستند بر پايگاه‌هاي مهم خود در ايران و خارج از آن فرمانروايي كنند. اين پژوهش قصد دارد تا با رويكردي سازه‌انگارانه به مفهوم استقلال‌طلبي دولت الموت در برابر قدرت‌هاي سياسي (سلجوقيان، خوارزمشاهيان، مغولان) در ايران و قدرت ديني جهان اسلام به رهبري خلافت عباسي بپردازد. پژوهش مذكور به روش توصيفي-تحليلي و با تكيه بر منابع كتابخانه‌اي انجام شده است. نتايج اين تحقيق نشان مي‌دهد كه رهبران دولت اسماعيلي الموت شناخت درستي از دوستان و دشمنان خود داشته و در پرتو اين شناخت به استناد مؤلفه‌هايي مثل مذهب، زبان، خود/ ديگري، استقلال سياسي و هويتي خود را در يك دوره تقريباً دويست ساله حفظ نموده‌اند.