بررسي روند تغييرات كاربري زمين و پيشنهاد اقداماتي براي كاهش تغييرات و اثرات آن‏ها

investigation of landuse change process and proposing actions to reduce the changes and their effects

تغييرات كاربري زمين يكي از معضلات مهم محيط زيست جهاني است كه اثرات زيادي بر محيط زيست دارد. اين اثرات شامل كاهش تنوع زيستي، فرسايش خاك، گرمايش جهاني، تغييرات كمي و كيفي آب‏ها و تغيير ساختار و كاركرد اكوسيستم‏ها است كه در بر گيرنده مجموعه‏اي از معضلات بوم‏شناختي، اقتصادي و اجتماعي مي‏باشد. در مطالعه حاضر، تغييرات كاربري زمين در نواحي مختلف مورد بررسي قرار گرفت و سپس اقدامات مورد نياز براي شناسايي، كنترل و مديريت كاربري زمين جهت كاهش تغييرات و اثرات آن‏ها ارائه گرديد. اين راهكارها شامل استفاده از رهيافت‏هاي «آشكارسازي تغييرات، مدل‏سازي تغييرات، مدل‏سازي و ارزيابي اثرات تغييرات كاربري زمين» است. آشكارسازي تغييرات، فن شناسايي تغييرات ايجاد شده در يك پديده از طريق مشاهده آن در زمان‏هاي مختلف است. اين رهيافت در كنار مدل‏سازي تغييرات كاربري زمين راهي مناسب براي كنترل و پيشگيري از تغييرات است. همچنين، مدل‏سازي و ارزيابي اثرات تغييرات كاربري زمين كه به روش‏هاي مختلف امكان‏پذير است، مي‏تواند براي كاهش اثرات تغييرات آتي بر محيط زيست استفاده شود. اين رهيافت‏ها در بسياري از كشورها استفاده شده است و نتايج مطلوبي كسب نموده اند. در اغلب مطالعات نتايج نشان‏دهنده تنزل و تخريب منابع طبيعي و گسترش مناطق انسان‏ساخت در مناطق مطالعاتي بوده است. اين امر، نياز به جستجو براي يافتن راهكارهايي جهت كنترل و پيشگيري از تغييرات محيط زيست را تاييد مي‏نمايد. در اين رابطه، رهيافت‏هاي «آشكارسازي تغييرات، مدل‏سازي تغييرات، مدل‏سازي و ارزيابي اثرات تغييرات كاربري زمين»، از جمله راهكارهاي موثر براي كنترل و مديريت تغييرات هستند.