سازگاري يا ناسازگاري توصيه‌نامه‌ي اخلاق هوش مصنوعي يونسكو با نظريه اخلاقي اسلام

يونسكو به تازگي سندي بين‌المللي با عنوان «توصيه‌نامه‌ي اخلاق هوش مصنوعي» تصويب كرده است. در اين سند مجموعه اي از ارزش‌ها مشخص شده و از كشورهاي عضو خواسته شده است مفاد آن را در جوامع خود به نحوي اجرا كنند. در واقع، نهادهاي بين‌المللي سعي دارند با تصويب اين‌گونه اسناد بالادستي، قوانين و ارزش‌هاي ملت‌ها را با خود همراه سازند. بنابراين، مسئله اصلي اين پژوهش، بررسي سازگاري و يا عدم سازگاري مباني ارزش‌هاي اخلاقي توصيه‌نامه‌ي مذكور با مباني اخلاقي اسلام مي‌باشد. بر اساس يافته‌هاي اين تحقيق مي‌توان گفت برخي مفاد اين توصيه‌نامه مبتني بر مكتب اخلاقي قراردادگرايي است. از اين رو، اين توصيه‌نامه به لحاظ موضوع و هدف اخلاقي، وظيفه‌گرا و عمل‌محور مي‌باشد. اما نظريه‌ي اخلاق مكتب اسلام به لحاظ موضوع و هدف اخلاقي، فضيلت‌محور، غايت‌گرايانه و كمال‌جو مي‌باشد. نتيجه اينكه در سند اخلاق هوش مصنوعي يونسكو تنها اصلاح رفتار فرد بدون معنويت و دين در نظر گرفته شده است. ولي در نظام اخلاقي اسلام، هدف، اصلاح رفتار و صفات نفساني و ساخت شخص انسان و به پيرو آن نزديك شدن به كمال مطلق مي‌باشد. افزون براين، در پژوهش حاضر دو نظريه، يكي ناظر به امكان اخلاق‌مندي خود سيستم‌هاي هوشمند و ديگري ناظر به تعامل انسان با هوش مصنوعي ارائه شده است.