بررسي نقش و جايگاه نيروي خيال در انسان از نظر مولوي

خيال يكي از پنج حس باطني و از قواي دروني انسان است كه همواره مورد توجه فلاسفه، روان شناسان، جامعه شناسان و اديبان بوده است و با شناخت چيستي و جايگاه آن از منظر مولوي در مثنوي، زمينۀ مناسبي براي درك بيشتر و بهتر تعاليم عرفاني به طور عام و نيز شناخت دقيق‌تر منظومۀ معرفت‌شناسي فكري او به طور خاص فراهم ‌مي شود. در اين پژوهش خيال از منظر مولوي تحليل شده و تعريف، ماهيت، معاني و مصاديق، انواع و تأثيرات آن در مثنوي بررسي شده اند. از طرفي هم راه رهايي از خيالات باطل را به سالك نموده است. نتيجۀ بررسي ابيات و حكايت هاي شش دفتر‌ مثنوي، حاكي از آن است كه خيال از مفاهيمي است كه بسيار مورد تعمق و توجه مولوي قرار داشته و به نوعي در تفكر او تبديل به نيرويي هستي‌شناختي و معرفت‌شناختي شده است كه در زندگي و سلوك فردي و جمعي انسان و در مجموع در حيات دنيوي و اخروي او بسيار تأثيرگذار بوده است.