جنبه‌هاي غير رئاليستي در روايت و شخصيت‌هاي نمايشنامه‌هاي اكبر رادي

درام مدرن از ابتداي پيدايش، دنباله‌روهايي در آمريكا و اروپا داشته است كه غالباً شالوده آثار خود را بر دستمايه‌هاي واقع‌گرايانه (ناتوراليسم) بنا مي‌كردند. با ترجمه آثار ايبسن ، استريندبرگ ، چخوف ، اونيل ، ميلر و تنسي ويليامز به زبان فارسي، نمايشنامه نويسان ايراني نيز با رويكرد به درام مدرن و سبك رئاليسم دست به آفرينش نمايشنامه زدند. از جمله نمايشنامه نويسان ايراني كه تحت تأثير اين جريان هنري قرار گرفت، اكبر رادي بود كه نمايشنامه‌نويسي را از دهه 1340 خورشيدي آغاز و در آثار نخستين خود همچون نمايشنامه‌هاي «روزنه آبي» و «افول» كاملاً تحت تأثير رئاليسم قرار داشت. اما در نمايشنامه‌ «از پشت شيشه‌ها»، رادي مسير ديگري را در قالب نمايشنامه‌نويسي در پيش گرفت. در اين نمايش كاملاً آشكار است كه رادي به زمينه‌هاي جديدي از كنش‌هاي صحنه‌اي نزديك شده است. اما نوآوري‌هاي اين نمايشنامه در همه آثار ديگر رادي شمول نداشت. او فقط در برخي از نمايشنامه‌هايش از واقع‌گرايي فاصله گرفت. اگرچه غالباً اكبر رادي را به‌عنوان نويسنده‌اي واقع‌گرا مي‌شناسند و ندرتاً جنبه‌هاي غير رئاليستي آثار او موردتوجه واقع ‌شده‌اند، اما آنچه كه حائز اهميت مي‌باشد آن است كه رادي چگونه در نوشتار آثارش تركيب و تلفيق يگانه‌اي از واقعيت و ناواقعيت را در كنار هم مي‌نشاند. همچنين در شخصيت‌پردازي غير رئاليستي، رادي از چه شگردي براي دگرديسي شخصيت بهره برده است. در اين راستا اين پژوهش مي‌كوشد دقيقاً بر نمايشنامه‌هايي از اكبر رادي متمركز شود كه از رئاليسم محض دور هستند و جنبه‌هاي كاملي از روايت و يا شخصيت غير رئاليستي را در رويدادها و بزنگاه‌هاي نمايشي خود به منصه ظهور مي‌گذارد.