تبيين بسترهاي نظام تعليم و تربيت اسلامي در زيست‌بوم فضاي مجازي بر اساس آيات قرآن و روايات اهل‌بيت(ع)

ظهور جامعه سايبري ‌و زيست در فضاي آن، امتداد حيات انسان و جلوه‌اي از زندگي رو به تكامل بشر است. اين پديده، زاييده انديشه پست‌مدرن است و دگرگوني‌هاي عظيمي در ساختار، رفتار و اجتماع ايجاد كرده است. انسان‌ها در اين فضا به مدد تكثر تصاوير، به خلق هويت‌هاي سيالي كه انتزاعي است، پرداخته و زبان مجاز، حاكم بر فضاي آن‌ مي‌شود. بنابراين موجوديت سايبر (تك ساحتي) است و با به‌كارگيري حواس، نظام معنايي خاص خود را توليد كرده و كاركرد ذهن را به محدوده حواس، تقليل مي‌دهد. در اين صورت تقابلي بين تكنولوژي و انسان رخ مي‌دهد كه رفع اين چالش، برعهده نظام تعليم و تربيت است تا، با ارائه الگوي مدون، حضور انسان ‌در فضاي سايبر را تنظيم كند. تعليم و تربيت در فضاي سايبر منتفي نمي‌شود بلكه، شيوه ارائه آن متحول مي‌گردد. براي زيست مطلوب در فضاي سايبر، چاره‌اي جز شناخت ماهيت و شاكله انسان نداريم؛ زيرا، در تعامل بين انسان و سيستم، آنچه حقيقت دارد و متحرك است، انسان است؛ انساني كه ابعاد (مادي_فطري) دارد، اولين توانايي‌هايش (سمع و بصر) است و مسير تعقلش از بطن حواس حاصل مي‌شود. درميان شيوه‌هاي تربيتي، تربيت اسلامي به دليل غناي مباني و بنيادگرايي‌اش، افضل‌ترين شيوه تربيتي است. در نگاه اسلامي، انسان شئون مختلف با ويژگي‌هاي مختص دارد كه متأثر از انديشه، رفتارها و عملكرد افراد است. نقش حواس به‌عنوان مبادي ورودي تفكر، با دو قوه(سمع و بصر) موردتوجه قرار دارد. در اين مقاله با تبيين ساختار انسان و سايبر و تكيه بر وجه مشترك بين مبادي ورودي(بصر)، به اين نتيجه دست يافتيم كه ساختار انسان و شئون مختلف او در مراحل رشد، به الگوهاي تربيتي مختص همان دوره نياز دارد و هر انسان نيز به ميزان بصيرتي كه از نحوه تفكرش حاصل شده، الگوي متناسب با خود، مي‌طلبد.