نسبت سنجي روابط دين و دولت

شاید بتوان تبارشناسی نسبت سنجی روابط دین و دولت را به دوران پیش از ظهور اسلام انتساب كرد. اما در اسلام مسألهي آمیختگی و اندماج دین و دولت امري تشكیكناپذیر است و براي درك جایگاه مباحث دین و دولت در سطح كلان بایستی ریشههاي آن را در مسألهي دین و دنیا جستجو كرد و نخستین تجربهي غربی پیدایش معضل تمدنی مسیحیت در پندارشناسی انفكاك دنیا و ماوراءالطبیعه و شخصی دانستن دین دانست. در واقع انسلاخ دین و دولت ،توسعی از برداشت كژ راههي مسیحیت است كه كار قیصر را به قیصر و كار خدا را باید به خدا واگذار كرد. در نگاه برخی اندیشمندان نسبتسنجی مناسبات دین و دولت از نادیده نگاري، همپیمانی و تخالف تا به حاشیه راندن و استبعاد و استقلال، ضریب انحراف یافته است.