جلوه هاي بصري اصل قرآني توحيد در هنر ومعماري اسلامي

كیفیت ظهور حقایق قرآنی توحید از اهمیت ویژهاي در آثار مختلف هنر و معماري اسلامی برخوردار است. این نوشتار با هدف دستیابی به راز پایداري هنر و معماري اسلامی در ادوار تاریخی جهان اسلام به بررسی انحاء جلوههاي بصري توحید ذاتی، توحید صفاتی، توحید افعالی و توحید عبادي در این آثار می پردازد. هنر ومعماري اسلامی عرصۀ ظهور حقایق قرآنی است.تشبیه ناپذیري خداوند در اقسام توحید ذاتی و صفاتی در انواع صور و شكل هاي تجرید یافته و رمزي جلوه گر می شود . وحدت و هماهنگی و انتظام هندسی حاكم بر سراسر هستی در توحید افعالی در هندسه كیفی حاكم بر تركیب بندي عناصر تصویري در آثار هنري جلوه گر می شود . رعایت قوانین هندسه؛ با توازن ، تعادل، تناسب ، تقارن در میان عناصر بصري؛ نقطه ، خط ، سطح ، حجم موجب وحدت و هماهنگی در سراسر اثر هنري می گردد. ریتم از تكرار عناصر بصري ؛ نقطه ،خط، سطح ، حجم ، در انحأ آثار هنري ایجاد می شود. اعلام عبودیت و بندگی به درگاه خداوند در توحید عبادي به صورت عنصر ریتم در آثار هنر و معماري جلوه گر می شود. روش پژوهش توصیفی تحلیلی و شیوة تجزیه و تحلیل قیاسی و استقرایی با رویكرد تأویلی و روش گردآوري اطلاعات، كتابخانهاي و میدانی است.