تبار شناسي قالب رباعي ( نگاهي به چرايي پيدايش قالب رباعي با استفاده از نظريه ي گفتمان ميشل فوكو )

رباعی قالب شعری ای است كه نخست در میان شاعران ایرانی رواج یافته، سپس به شعر عرب راه پیدا كرده ست: اما با وجود آن كه كسانی چون شمس قیس رازی طی افسان های رباعی را ساخته ی رودكی میدانند، به گروهی معتقدند كه رباعی ریشه در خسروانی های پیش از اسلام داشته و برخی نیز نخستین رباعی ها را به صوفیه منسوب كرده اند. در این مقاله نویسندگان با اعتقاد به این كه چنین پژوهش هایی نتیجه ی متقنی نخواهند داشت، این موضوع را از منظری دیگر نگریسته، تلاش كرده اند تا با استفاده از نظریه ی گفتمان میشل فوكو - كه میان گفتمان های حاكم بر جامعه و پدیده هایی كه در آن شكل می گیرد، ارتباط برقرار می كند- نشان دهند كه چگونه قالب رباعی - البته در معنای مصطلح و امروزی آن كه از ساختاری منطقی برخوردار است، انعكاس گفتمان خردگرایی است كه در دوره ی سامانی بر ایران حاكم بوده است، نه مثلا شكل تكامل یافته ی شعر ایران پیش از اسلام.