رفتارهاي غير كلامي در داستان رستم و اسفنديار

شاهنامه برخلاف ادعای كسانی كه معتقدند داستانی منظوم است و نقش شعری كمی در آن دیده می شود، بر بلندای تخیلی و تصویر آفرینی نشسته است. نه تنها صرفا نقل و گزارش داستان های كھن باستانی نیست، بلكه روایتی تازه و هنری از آن هاست. و حتی در كنار روایت پرداخته، ساختار نمایشی دارد به این معنی كه فردوسی از تمامی ابزار ها و نشانه های دیداری بهره می برد تا مخاطبش را به درون فضای شعرش هدایت كند . فراتر از این، او در شاهنامه از افق دید و نگاه كانونی ظریفت برخوردار است و به اصطلاح خوب می داند از زاویه دید دوربین سینمایی به صحنه های نبرد بنگرد و آن ها را به تناسب در نماهای بسته، نیمه باز و باز نشان دهد، چیزی كه حد اقل در منظوم فارسی نظیری برایشی یافت نمی شود. یكی دیگر از این شگرد ها در شاهنامه برای نشان فضا و تصویر، استفاده از نشانه طرز اگاهانه و دقیق رفتارهای از قبیل اشاره و حركت، رفتار چهره، رفتار چشم، رفتار آوایی، بوم پایی، لمس و ... را در كنار گفتگو ها و ارتباط های كلامی شخصیت های داستان هایش قرار می دهد تا بسا كامل كردن، تاكید و جانشینی آن ها، هم به روایت خود زمینه های بصری و عینی و معنای صریح و روشن ببخشد و هم از این طریق از ژرف ساخت اثر، لایه های ضمنی، فرهنگ قومی، كهن : الگوها، نمادهای فردی، آیین های مبارزه رفتارهای پهلوانی، رسم مهمان نوازی و زمینه های اجتماعی دوران اسطوره ایی قابلیت استخراج پیدا كنند. این مقاله می كوشد بر این مبنا نشانه هایی ارتباطی غیر كلامی را در داستان رستم اسفندیار پیدا كند.