بررسي غم و شادي در مثنوي مولانا و تجلي آن بر تعالي انسان و جامعه معاصر

غم و شادی نوعی احساس است و به همین جهت امری درونی می باشد، تصور زندگی بدون حس غم و شادمانی ، محال و غیر معقول می نماید. نوع نگاه و بینشی كه آدمی نسبت به خود و هستی و وقایع آن دارد زمینه ساز اصلی پیدایش این دو حالت در او می شود. از این رو مساله غم و شادی همواره برای انسان های اندیشمند و عرفا مطرح بوده و به نحوی آن را در حیات انسانی توصیف و بررسی كرده اند. مولوی نیز به عمق این مساله اندیشیده است. در جان مولانا نیز این حس به طرزی غریب با یكدیگر امتزاج یافته و وحدت گرفته اند و دیگر از هم قابل تفكیك و تشخیص نیستند. این مطلب را می توان از اشعار وی استنباط كرد. در واقع غم و شادی از عمده ترین درون مایه های داستانهای مولوی می باشد. از نظر او غم و شادی دو حالت كاملاً درونی است ، نه بیرونی. لذا انسانی ممكن است در اوج نعمات ، غمگین و متقابلاً فردی در شدت فقر فرحناك باشد. همیشه غمی در ذهن مولوی قابلیت ارادت دارد كه از شادی هم شادتر است. مولوی شاعری پرطرب و سماعگر میباشد و غم و اندوه از دیدگاه او سیری تكاملی از پایینترین سطح به اعلی درجه دارد . بنابر كاربرد علوم انسانی در جامعه شناسی امروز اندوه و شادی باعث اعتدال روانی انسان میشود و بنابرنظر مولانا مبنی بر عدم تفكیك این دو از هم در نتیجه غم خردمندانه مانند ابر باران زا، موجب شادی و سرسبزی جاودانه میشود. از غمهای خردمندانه باید استقبال كرد و از شادیهای نابخردانه گذر كرد كه غم خردمندانه راهی به سوی سعادت، پویایی و تحرّك روح است؛ بسیاری از غم ها و شادیهای مذموم و روزمره را از بین میبرد و به روح صفای واقعی خود را میبخشد.