از هزليات يغما تا منطق مكالمه باختين

نظریه پردازان ادبی معاصر، از چشم اندازهای مختلفی ژانرهای ادبی را نقد و بررسی كرده اند در این میان میخاییل باختین نظریه پرداز بزرگ روس ، جایگاه ویژه ای دارد. وی با تاكید بر اصطلاح كلیدی منطق مكالمه در میان أنواع ادبی، از جمله در جوهر و ذات طنز و هزل ، مكالمه گرایی و چند زبان گونگی جستجو می كرد گویی رخنه و شكافی محسوب می شد كه در برابر تك صدایی گفتمان مسلط ایجاد می نمود و صدایی دیگر طنین انداز می كرد. در میان شاعران ادب كلاسیك، یغما جندقی، شاعر عصر قاجاری، با تاكید و تصریحی كه بر طنز و هزل داشت پیشاهنگ گویندگان طنزهای سیاسی دوره ی بعد به شمار می رود. به گونه ای كه اشعار وی از این حیث واجد ماهیت گفتگویی قلمداد می گردد و صدایی در برابر تك صدایی حاكم محسوب می شود. این مقاله شرح و طرح این ماجراست.