Postures paratopiques et enjeux de la création littéraire chez Chester Himes, Mongo Beti, Bolya Baenga et Simon Njami

39032

La paratopie littéraire conduit à s’interroger sur le statut même de l’œuvre littéraire et sur la relation de son auteur à la littérature. La paratopie s’intègre à un processus créateur. De ce fait, le créateur apparaît comme quelqu’un qui n’a pas de lieu et qui doit construire le territoire de son œuvre à travers cette impossibilité de s’assigner une véritable place. Nous nous intéresserons, dans la présente réflexion, à Chester Himes et à ses continuateurs africains notamment Mongo Beti, Simon Njami et Bolya Baenga. Himes est un écrivain américain de romans policiers. Il a inspiré ces écrivains africains qui l’ont suivi pour produire à leur tour des romans dans ce genre. Leur double paratopie spatiale et identitaire a été un véritable stimulus dans leur création littéraire. Cet article vise à montrer que la paratopie est une appartenance paradoxale qui rend possible tout processus de création. Nous arrivons à la conclusion qu’elle est posée comme le levier même de la création littéraire ou si l’on veut comme le principe moteur des productions littéraires selon Maingueneau.

پاراتوپي ادبي ما را به سوي جايگاه اثر ادبي و رابطه‌ي نويسنده آن با ادبيات سوق مي دهد. پاراتوپي بخشي از يك فرايند خلاق است. در نتيجه، خالق به‌صورت شخصي ظاهر مي شود كه جايي ندارد و بايد از طريق اين عدم امكان انتساب خود به يك مكان واقعي، قلمرو كار خود را بسازد. در اين مقاله، ما به چستر هايمس و پيروان آفريقايي او، به ويژه مونگو بتي، سيمون نجامي و بوليا بانگا خواهيم پرداخت. هايمس يك داستان‌نويس جنايي آمريكايي است. نويسندگان آفريقايي از او پيروي و رمان‌هايي در اين ژانر توليد مي‌كنند. پاراتوپي دوگانه‌ي مكاني و هويتي محرك واقعي در خلق ادبيات آنها بود. اين مقاله نشان مي‌دهد پاراتوپي تعلقي متناقض است كه فرآيند آفرينش را امكان‌پذير مي‌كند. ما به اين نتيجه مي‌رسيم كه آن را به‌مثابه‌ي اهرم آفرينش ادبي يا اصل محرك توليدات ادبي از نظر Maingueneau بايد مطرح كرد.

295

création , errance , espace , exil , identité , lieu , paratopie , voyage

Recherches en langue française

29

323

پاراتوپي و چالش‌هاي آفرينش ادبي

2021