جهاد و دفاع از ديدگاه ميرزاي قمي و مقايسه‌ي آن با آراي فقهي امام خميني

جهاد يكي از بزرگ‌ترين فرايض ديني است كه هنگام تجاوز بيگانه، برنده‌ترين سلاح عليه متجاوز به‌حساب مي‌آيد. با تأسيس سلسله‌ي قاجار، روسيه بر اساس سياست توسعه‌طلبي خود، با تكيه بر وصيت‌نامه‌ي جعلي منسوب به پطر كبير، جهت دست‌يابي به آب‌هاي گرم و آزاد درياي عمان و خليج فارس حملات گسترده‌اي را به ايران آغاز كرد و بخشي از زرخيزترين اراضي را از ايران جدا نمود. علماي عصر از جمله ميرزاي قمي بنا به وظيفه‌ي ديني خود و درخواست حاكميت وقت عليه روس‌ها اعلان جهاد داده و دفاع را بر همه واجب دانستند و كشته‌شدگان جنگ را شهيد به‌حساب آوردند. دراين مقاله، ضمن بررسي چگونگي جنگ ايران و روسيه و شرايط سياسي ـ اجتماعي عصر ميرزاي قمي و نقش او در بسيج مردم، به فتاواي جهادي او را در رابطه با ضرورت دفاع، كشته‌شدگان جنگ، غنايم، فرار در ميدان نبرد، همكاري با دشمن و بغاة‌ پرداخته شده و با فتاواي جهادي امام خميني مورد مقايسه قرار گرفته است.